ئیبراهیم عەلیزادە: بانگەوازی شۆرشی ئۆکتۆبەر درەنگ بەکوردستان گەیشت

ئیبراهیم عەلیزادە، سکرتێری سکرتێری کۆمەڵەی سەر بەحیزبی کۆمۆنیستی ئێران لەم گفتوگۆیەی ئاوێنەدا دەڵێت “ئێمە دەتوانین کۆمەڵێک کاریگەری ئەرێنی شۆرشی ئۆکتۆبەر لەروی هوشیاری سیاسیەوە لەسەر کۆمەڵگای کوردستان دەستنیشان بکەین”.

ئا: لەیلا جەمال

ئاوێنە: نزیکی جوگرافیی ئێران لەڕوسیاو کاریگەریی شۆڕشی ئۆکتۆبەر لەسەر ئازەرییەکان، وەک دراوسێی کوردەکان، ڕۆڵی چی بوو لەسەر ڕەنگدانەوەی شۆڕشی ئۆکتۆبەر بەسەر رۆژهەڵاتی کوردستانەوە؟

ئیبراهیم عەلیزادە: خەلکی کوردی ئێران کاریگەرییەکی ئەوتۆیان، لەشۆرشی ئوکتوبەر وەرنەگرت. ئەوەی کە پێوەندی بەکاریگەری یەکێتی سۆڤیەت لەسەر کوردستانی ئێرانەوەیە، دەگەڕێتەوە بۆ ۲۳ ساڵ دواتر، واتە سەردەمی شەڕی دوهەمی جیهانی، ئەو کاتەی کە کۆماری مەهاباد لەسالی ۱۹۴۶ دامه زراو ۱۱ مانگ دەوامی هێنا. پەیوەندی خەباتی خەلکی ئازەری بەشۆرشی ئۆکتۆبەرەوە، بەپێچەوانەی کوردستان، پەیوەندیەکی لەنزیکەوەو کاریگەر بو. ئەو نزیکایەتییە هۆکاری ئابوری‌و کۆمەلایەتی هەبو. لەسالانی سەرەتای سەدەی بیستەم، پیشەسازی نەوت لەباکۆ پایتەختی ئازەربایجان، پەرەیسەند بو. بەسەدان هەزار کرێکاری ئازەری لەبەشی ئێرانەوە بۆ کارکردن رویان کردبۆە ئەو ناوچەیە. ئازەربایجان لەهەمانکاتدا ببو بەناوەندێکی گرینگی چالاکی کۆمونیستەکانی ئەو سەردەمی روسیا (کە ئەوکات ناویان سوسیال دیموکرات) بو. رێبازو بەرنامەی “سوسیال دیموکراسی” لەرێگەی کرێکارانی موهاجیرەوە کە بەردەوام لەنیوان دو بەشی ئازەربایجان لەهاتوچوندا بون، دەگۆازرایەوە بۆ ئازەربایجانی ئێران. یەکەم ریکخراوی چەپ بەناوی کۆمەڵەی “سوسیال دیموکراتەکانی ئێران” لەساڵی ۱۹۰۴و لەسەرەتای دەسپێکی شۆرشی مەشروتیەت، پێکهات‌و ئەو رێکخراوە بەشداری چالاکانەی لەو شۆرشەدا بو. ئەو رەوتە دوای سەرکەوتنی شۆرشی ئوکتوبەر، بوو بە”حیزبی کمونیستی ئێران”. بیری چەپ کاریگەرێکی گەلێک بەرچاوی لەسەر شۆرشی مەشروتەی ئێران لەسالەکانی ۱۹۰۴- ۱۹۱۱هەبو، بەڵام کوردستانی رۆژهەلات لەم شۆرشەدا دەوری نەبو. لەراستیدا ئەوکاتە خەباتێکی نەتەوایەتی بەواتای دەقیقی وشە، لەکوردستانی ئێران سەری هەلنەدابو. کوردەکان وەکو لەدرێژەی مێژوی تا ئەوکاتیان، لەمابەینی بەرداشی دو دەوڵەتی ئێران‌و عوسمانیدا، ببون بەئامڕازی حیساب لەیەک دەرکردن‌و ململانێی ئەم دو دەوڵەتە.

ئاوێنە: ئایا هەژمونی روسەکان لەجەنگی دوەمی جیهانیەوە بەسەر ئێراندا، لە سودی کێشە نەتەوەییەکانی کوردی ڕۆژهەڵات شکایەوە یاخود بەپێچەوانەوە؟

ئیبراهیم عەلیزادە: پێش شۆرشی ئۆکتوبەر، ئێران لەنێوان روسیاو بەریتانیادا، بەسەر دوو ناوچەی نفوز دابەش کرابو. بەلشەفیکەکان دەسبەجێ هێزەکانی رژیمی پێشویان لەئێران کشاندەوەو پەیماننامەی دابەش کردنی ئێرانیان لەگەڵ بەریتانیا هەڵوەشاندەوە. مەسەلەکە لەروی مێژوییەوە هیچ نارونییەکی تێدا نییە. کاتێک کە شۆرشی ئۆکتوبەر لەروسیا سەرکەوت هێزەکانی روسیا لەباکوری ئێران‌و لەکوردستانیش کشانەوە. قەیرانی سیاسی لەئێران سەریهەلدا، ئێران بەکردەوە پارچە پارچە بو. رەزاشا بەیارمەتی بەریتانیا، کەوتەخۆ بۆ سەرکوت کردنی سەرهەڵدانەکان‌و لەوانە سەرکوتی سەرهەڵدانی عەشیرەتی شکاک بەسەرۆکایەتی سمایل ئاغای سمکۆ لەکوردستان‌و شیخ خەزعەل لەخوزستان. لەبەردەم شەڕی دووهەمی جیهانیدا رەزاشا لەبەریتانیا هەڵگەرایەوەو بو بەلایەنگری ئاڵمان. “ئەرتەشی سوور” لەباکوری ئێرانەوەو “ئەرتەشی بەریتانیا” لەباشورەوە هاتنە ناو خاکی ئێرانەوەو ئەرتەشی شا بێ بەرگری تێکشکاو رەزاشا لەئێران دورخرایەوەو کوڕەکەی لەجێگەی داندرا. کوردستانی ئێران لەسەقزەوە بەرەو باکور لەژێر کونتروڵی “ئەرتەشی سوور”دابو. وەکو سیاسەتێک، ئەرتەشی سور هەر شوێنێکی لەشەڕدا داگیرکردبا، بەیارمەتی هێزە محەلیەکان، حکومەتێکی خۆجێی تێدا دادەمەزراند. هەر وەکو چۆن لەوڵاتانی خۆرهەڵاتی ئەوروپا کە لەژێردەستی سوپای ئاڵمان رزگاری کردبون هەر ئەو کارەی کرد. دوای کۆتاییهاتنی شەڕو بەپێی رێکەوتننامەی “یاڵتا”، کە لەڕاستیدا دابەش کردنی جیهان بو لەنێوان دو زلهێزی “یەکێتی سۆڤیەت”و “ویلایەتە یەکگرتۆەکانی ئامریکا”، “ئەرتەشی سوور” ئەبوایە لەباکوری ئێران پاشەکشە بکات. بەپێی بەلگەنامەکان، تەنانەت کاتێک ئەرتەشی سوور لەکشانەوە لەباکوری ئێران‌و لەنیمچە دورگەی باڵکاندا تەئخیری کرد، ئەمریکا هەرەشەی بەکارهێنانی چەکی ئەتومی کرد. کۆماری مەهاباد کە لەژێر سێبەری ئەرتەشی سووردا پێکهاتبوو، توانای موقاوەمەی بەرانبەر بەهێرشی رژیمی شا لەخۆیدا پێکنەهێنابوو. هەربۆیە بەبێ هیچ چەشنە بەرگریەک خۆی بەدەستەوەدا. هێزی چەکداری کۆمار، هێزی عەشیرەت‌و دەرەبەگەکانی کوردستان بوو، کە هەستی نەتەوایەتی بەلایانەوە واتایەکی نەبو. ژەمارەی هێزی پێشمەرگە کە لەژێر دەسەڵاتی کۆماری مەهاباد دابون، ئەوندە نەبوو بتوانێ ئاسایشی ناوخۆیی تەنانەت یەک شاریش دابین بکات، چ جای ئەوەی بەرانبەر بەسوپای شا بەرگری لەکۆمار بکات. زوڵم‌و زۆری دەربەگەکان کە هەلپەرەستانەو بەهۆی دەسەڵاتی ئەرتەشی سوورەوە خۆیان بەلایەنگری کۆمار هەڵدەخست وای کردبو جەماوەری خەلکی کوردستان، کە ئەوکات لەسەدا ۷۵یان لەگوندەکان دەژیان، بەهیچ شێوەیەک دڵیان بەکۆماری مەهاباد خۆش نەبێ تا بەرگری لێبکەن. دوای هەلوەشانەوەی کۆماری مەهاباد بوو کە بزوتنەوەی جوتیاران لەدژی دەرەبەگەکان لەناوچەکانی موکریان هەڵگیرسا ئەویش بەهۆی نەبونی سەرکردایەتێکی سیاسی، تێکشکا. هۆکاری شکستی بزوتنەوەی نەتەوایەتی کە کوردستانی ئێران لەسەردەمی دوای کۆتاییهاتنی شەڕی دوهەمی جیهانی لاوازی بابەتیی بزوتنەوەکە خۆی بوو، نەک زەربەلێدانی یەکێتی سۆڤیەت. ئێمە هەر هەڵسەنگاندنێمان بۆ ئەوکاتی یەکێتی سۆڤیەت هەبێ، مێژووی واقعی لەم روەوە خەتایەک لەسەر ئەم دەوڵەتە تۆمار ناکات. کۆماری مەهاباد بەم شیوەیەی کە دامەزرابوو، بەوهێزانەی کە پێی پشتئەستور بو، چارەنوسێکی غەیری شکست نەبو. هەر ئەوەندە دەیتوانی بونی هەبێ کە ئەرتەشی سوور لەناوچەکەدابو.

ئاوێنە: کۆمەنیستەکان تاڕادەیەک ئامڕازێک بون بەدەست یەکێتی سۆڤێتەوە، کۆمەنیستە کوردەکان، بەتایبەت خۆت‌و هاوڕێکانت کە کۆمەڵئ گەنجی زانکۆکانی تاران بون، لە سەرەتای حەفتاکاندا کاریگەر بەبیری چەپ‌و ماوی، پرۆژەتان چی بو بۆ کۆمەڵگەکە، کە ئەوکات کوردستانی ڕۆژهەڵات گیرۆدەی بارودۆخی سەختی ئابوری‌و سیاسی‌و کۆمەڵایەتی ببو؟

ئیبراهیم عەلیزادە: ئێمە ئامڕازێک نەبوین بەدەست یەکێتی سۆڤێتەوە، کۆمونیستەکانی دیکەی ئێرانیش هەمویان وانەبون. لەو سەردەمەدا کە ئێمە چالاکی سیاسیمان دەستپێکرد یەکێتی سۆڤیەتمان بەوڵاتێکی سوسیالیستی نەدەزانی. ئەو بەشە لەچەپەکانی ئێران کە لەدەوری حیزبی تودەی ئێران کۆببونەوەو هەموو چەپی ئێرانیش هەر ئەوان نەبوون، یەکێتی سۆڤیەتیان بەناوەندی کۆمۆنیسمی جیهانی دەناسی‌و بەپێی بیروبۆچونیان، لایان وابوو کە هەمو هەوڵەکان دەبێ لەپێناوی پاراستنی بەرژەوەندیەکانی ئەم ناوەندەدا بێت. ئێمە بەپێی ئەزمونی خەباتی خەڵکی کوردستان‌و بەپێی ئەزمونی ئەوکاتی هەمو گەلانی جیهان‌و بەپێی دونیابینیەکی زانستیانەی کە باوەڕمان پێیبو، دەمانزانی کە هیچ کێشەیەکی کۆمەلایەتی لەدژی نیزامی کۆن‌و لەدژی رژیمێک کە ئەو نیزامە دەپارێزێ، بەبێ پشتبەستن بەهێزی جەماوەر سەرناکەوێ‌. بەڵام هێزی جەماوەر لەدەوری دروشم‌و سیاسەتێک کۆدەبێتەوە کە کەمکردنەوەی ئازارەکانی ئەمڕۆی ئەوان‌و بەدیهێنانی ئاواتەکانی دواڕۆژیان نوینەرایەتی بکات. ئەو جەماوەرەش خەڵکی کرێکارو زەحمەتکێش بون کە ئەوکات زۆربەی هەرەزۆریان لەگوندەکان دەژیان. هەربۆیە ستراتیژی ئێمە لەسەر بنەمای ریشەکێش کردنی نیزامی دەرەبەگایەتی دامەزرابو. ئێمە لامانوابو هێزی پێویست لەدژی ستەمی نەتەوایەتیش لەپرۆسەی وەها خەباتێکدا دەیتوانی کۆبێتەوە. دواکەوتویی ئابوری‌و سیاسی‌و کۆمەڵایەتی لەرەوتی وەها شۆرشێکدا دەیتوانی چارەسەربێت. ئەمە جەوهەرو ناوەرۆکی بەرنامەو ستراتێژی ئەوکاتی ئێمە بو.

ئاوێنە: ئایا شۆڕشی ئۆکتۆبەرو سیاسەتەکانی بەرامبەر بەگەلانی دراوسێی سۆڤێت، توانی ڕۆڵێکی ئەوتۆ ببینئ لەسەرهەڵدانی هوشیاری سیاسی لای کوردەکانی ڕۆژهەڵات؟

ئیبراهیم عەلیزادە: یەکەم بڕیاری شۆرشی ئۆکتۆبەر، هەڵوەشاندنەوەی هەمو رێککەوتنەکانی رژێمی قەیسەری لەگەڵ بەریتانیاو لەدژی نەتەوەکانی بندەست‌و وڵاتانی دراوسێی روسیا بو. بانگەوازی شۆرشی ئۆکتۆبەر، مافی دیاریکردنی چارەنوس بۆ نەتەوەکانی بندەست بو کە تەنانەت پێش شۆرشی ئۆکتۆبەریش لەناو بەلشفیکەکاندا مشت‌ومڕی لەسەر کرابوو ببو بەبۆچونێکی جێکەوتوو. شۆرشی ئۆکتۆبەر سەرەتای وەخەبەرهاتنێکی بەرینی کۆمەڵایەتی لەئاستی جیهانیدا بو. لەهەر شوێنێک کە چەوساندنەوەو هەڵاواردن‌و ستەم‌و نایەکسانی هەبو، بانگەوازی ئەو شۆرشە بەهەست‌و سۆزەوە وەرگیراو لەچەندین شوێن وەڵامی وەرگرتەوە. دەیان ریفۆرمی کۆمەلایەتی لەوڵاتانی پێشکەوتوی سەرمایەداری بەشوێن خۆیدا هێنا، رەوتی رزگاری وڵاتان لەژێر چنگی ئیستعمار خێراتر بۆەوەو دەیان وڵات یەک لەدوای یەک سەربەخۆیی خۆیان بەدەستهێنا. بێگومان ئەو بانگەوازە لەناو رۆشنبیرانی کوردیشدا رەنگدانەوەی هەبو. شیعرەکانی مامۆستا قانع‌و گۆران چاو لێبکەن، نیشانەیەکی ئەو کاریگەرەیە دەبینن. بەداخەوە لەبەر گەلێک هۆکاری بابەتی کە پەیوەندی بەدواکەوتویی کۆمەڵگای کوردستان‌و لەخوارەوە بونی ئاستی پەیوەندیەکانی بەرهەمهێنان‌و لەخوارەوەبونی ئاستی هوشیاری سیاسی‌و کۆمەڵایەتیەوە بو، بانگەوازی شۆرشی ئۆکتۆبەر درەنگ بەکوردستان گەیشت‌و تەنیا لەسەروبەندی شەڕی دوهەمی جیهانیدابو کە ئێمە دەتوانین کۆمەڵێک کاریگەری ئەرێنی شۆرشی ئۆکتۆبەر لەروی هوشیاری سیاسیەوە لەسەر کۆمەڵگای کوردستان دەستنیشان بکەین.

ئاوێنە: پێگەو ڕۆڵی کورد چۆن هەڵئەسەنگێنن لەناو گروپی ۵۳و حیزبی تودەدا، بەشداری کوردەکان شتێک بوو هاوشێوەی بەشداری کوردەکانی باشورو ڕۆژئاوا لەناو شیوعیەکانی عێراق‌و سوریادا، یاخود بارودۆخۆکە لەئێران جیاواز بو؟

ئیبراهیم عەلیزادە: لەروی مێژوویەوە کوردەکان لەسەر گروپی ۵۳ نەفەر کە دوای هاتنەدەر لەزیندانی رەزاشا، حیزبی تودەیان دامەزراند، کاریگەرێکیان نەبوو. دواجار کە ئەرتەشی سوور هاتە کوردستان‌‌و “کۆمەلەی ژیانەوەی کورد” بو بەحیزبی دیموکراتی کوردستان، حیزبی تودەی ئێران چالاکیەکانی خۆی لەئازەربایجان‌و لەکوردستان پەرە پێدا. ژمارەیەکیش هەڵسوڕاوی سیاسی کورد لەهەمانکاتدا کە ئەندامی حیزبی دیموکرات بون، لایەنگریشیان لەحیزبی تودەی ئێران دەکرد. بۆ ماوەیەکیش حیزبی تودەی ئێران حیزبی دیموکراتی وەکو لقێکی خۆی چاولێدەکرد. ئەم رەوتە دوای شکستی کۆماری مەهابادو بەتایبە دوای کۆنگرەی دوهەمی حیزبی دیموکرات کە لەکوردستانی عێراق بەریەوەچوو لاواز بو. دوای روخانی رژێمی پاشایەتی لەئێران بۆ ماوەیەک دوبارە رەوتی سەر بەحیزبی تودە لەناو حیزبی دیموکراتدا سەریهەڵداوەو بو بەهۆی جیابونەوەیەکی گەورە لەو حیزبەدا. سەرجەم ئەوە راستە کە شیوعیەکانی رۆژهەلاتی ناوەڕاست بەهۆی پشتبەستنی بێ شەرت‌و مەرجیان بە بەرژەوندیەکانی یەکێتی سۆڤیەت، کەم‌و زۆر سیاسەتێکی هاوشێوەیان هەبوە.

ئاوێنە:هاوکاریتان لەگەڵ گروپەکەی مەنسوری حیکمەت لە ۱۹۸۳بۆچی‌و جیابونەوەتان لەچی؟ ئایا لەسەر هەڵسەنگەیاندنی راپەڕینی کوردستان کێشەکەتان تێکەوت؟

ئیبراهیم عەلیزادە: ئێمە لەگەڵ گروپی “یەکیتی تێکۆشەرانی کۆمونیست”، کە مەنسوری حیکمەت لەکەسایەتیە دیارەکانی بو، هەروەها کۆمەلێکی دیکە لەهێزە چەپەکانی ئێران، لەسالی ۱۹۸۳ حیزبی کۆمۆنیستی ئێرانمان پێکهێناو ئەوەش بۆ ئێمە بڕیارێکی کوتوپڕو لەناکاو نەبو. بەپێی بۆچون‌و ئەولەویەتێک بو کە هەر لەسەرەتای پێکهاتنی کۆمەڵە لەساڵی ۱۹۶۹وە لەسەری ساغ بوین. بەپێی ئەو بۆچونە، رێکخراوی کۆمەڵە تەنیا راگوزارێک بوو بۆ پێکهێنانی حیزبی کومونیستی ئێران. دواجاریش لەساڵی ۱۹۹۱ ئەوە رەوتی کۆمۆنیسمی کرێکاری بەرابەرایەتی مەنسوری حیکمەت بوو کە لەحیزبی کۆمۆنیستی ئێران جیابونەوە. ئێمە وەکو حیزبی دایک لەجێگەی خۆمان ماینەوە. یەکێک لەناکۆکیەکانی جیدی ئێمەو ئەوان لە سەر هەلسەنگاندنی جیاوازمان بۆ راپەرینی کوردستانی عێراق. بەڵام تەنیا ئەوەش نەبو. کۆتاییهاتنی شەڕی ئێران‌و عێراق‌و کاریگەری لەسەر چالاکی کۆمەڵە، مانەوە یا نەمانەوەی ناوەندەکانی کۆمەڵە لە کوردستانی عێراق‌و داهاتوی خەباتی پێشمەرگانە، لەو بابەتانە بون کە مشتومڕی زۆریان لەسەر کراو سەرئەنجام رۆیشتنی ئەوانی لەکۆمەڵەو لەحیزبی کۆمۆنیستی ئێرانی لێکەوتەوە.

ئاوێنە: سەد ساڵ تێپەڕی بەسەر ئۆکتۆبەردا، خۆری شۆڕش لەلینینەوە هەڵهات‌و لەگۆرباتشۆڤدا ئاوابو، دوای سی ساڵ زیاتر لەکاری سیاسی، خۆری ئێوە لەڕۆژهەڵاتی کوردستان کەی هەڵدێت؟

ئیبراهیم عەلیزادە: ئەوەی کە یەکێتی سۆڤیەت لەسەردەمی گورباچۆفدا بۆ هەڵوەشایەوەو ئەوەی کە ئەو شۆرشە بۆچی ئامانجە سۆسیالیستیەکانی خۆی نەپێکا، دو بابەتی جیاوازن‌و هەڵسەنگاندنی جیاوازیان بۆ دەکرێ. شۆرشی ئۆکتۆبەر ۱۰ تا ۱۲ ساڵ دوای هەلگیرسانی، بەرە بەرە لەئامانجەکانی خۆی دورکەوتەوەو بەو واتایە شکستی خوارد. چینی کرێکار لەحکومەتێک کە بەدەستی خۆی دایمەزراندبوو نامۆ ببو، بەڵام ئەوە ۶۰ ساڵ دواتر بو کە یەکیتی سۆڤیەت وەکو سیستمێکی سیاسی‌و ئابوری دیاریکراو، داڕما. هەردو حاڵەتیان لەبنەڕەتدا هۆکاری ئابوریان هەبوو. شکستی یەکەمیان بەهۆی ئەوە بو کە نەیتوانی شۆرشی سیاسی رۆژانی ئۆکتۆبەری ۱۹۱۷بگوازیەتەوە بۆ شۆرشێکی ئابوریی لەساڵانی دواتردا. نەیتوانی گوڕانکاری بنەڕەتی لەژیانی ئابوری چینی کرێکارو لەکۆنترۆلی چینی کرێکار بەسەر رەوتی بەرهەمهێناندا پێکبهێنێ. چینی کرێکار کە پێشتر لەلایەن چینی سەرمایەدارەوە دەچەوساوە، ئەوجار کاری بۆ دەوڵەتێک دەکرد کە ئەولەویەتی خۆی لەکێبڕکێ لەگەل زلهیزەکان‌و لەپێناوی دامەزراندن‌و بەردەوام مانەوەی روسیایەکی بەهێز دەستنیشان کردبو. بۆرژوازی لەسیمای دەوڵەت‌و دام‌و دەزگای حیزبیدا سەریهەڵدابۆەوەو لەهەمانکاتدا ئامڕازەکانی خەباتی چینایەتی واتە سەندیکاو رێکخراوی کرێکاری‌و ئازادی لێزەوت کرابو. شکستی دوهەمیشان هەر هۆکار ئابوری هەبو. یەکێتی سۆڤیەت توانای کێبرکێی ئابوری لەگەڵ دەوڵەتانی سەرمایەداری رۆژئاواو بەتایبەت ویلایەتە یەکگرتۆەکانی ئامریکای لێبرا. محەمەد حەسنین هیکەل رۆژنامەنووسی بەناوبانگی میسری لەسەر هۆکاری ئەو داڕمانە رونکردنەوەیەکی کۆنکرێتی لەوتوێژ لەگەڵ راکفلێر میلیاردێری ئامریکایی هەیە کە گەلێک شەفاف‌و گەلێک سەرنج راکێشە*.

بەڵام خۆری ئیمە کەی هەڵدێت؟ بەگەلێک هۆکاری، میژوویی، سیاسی، کۆمەڵایەتی‌و ئابوری کە هەمویان بابەتین، ئێمە بەداهاتوی تێکۆشانی خۆمان نەک هەر لەرۆژهەڵاتی کوردستان، بەڵکو لەهەمو ئێران گەشبینین. یەکەم، بڕواننە مێژوی سەد ساڵی رابردو لەئێران. هەر کاتێک کە ئەم وڵاتە پێیناوەتە بارودۆخی شۆرشەوە، هێزی چەپ تێیدا دەوری بەرچاوی نواندوەو تەنیا لەرێگەی خوێناویترین سەرکوتەوە شکاوەو دیسان سەری بەرزکردۆتەوە. فەرهەنگ‌و هونەرو ئەدەبیات‌و کولتورو ئەخلاقی پێشکەوتوی ئەو وڵاتە ئەساسەن لەژێر کاریگەری رەوتی چەپدابوە. ئەوە حەقیقەتێکی مێژووییە، بۆ نمونە هەر کۆمەڵە لەسالی ۱۹۷۹ وەکو هێزێکی چەپ‌و کۆمۆنیست لەبەشێکی زۆر لەکوردستان دەوری سەرەکی هەبو، چ لەبەڕێوەبردنی وڵات‌و چ لەرێکحستنی موقاوەمەتی جەماوەری‌و چەکداری.

دوهەم، رەوتی ئێمە بۆ هەمو کێشە کۆمەڵایەتی‌و سیاسیەکانی کۆمەلگای ئەمڕۆی ئێران‌و کوردستان، بەرنامەو وەڵامی کۆنکرێت‌و شەفافی هەیە، بەکردەوە کار دەکات بۆ باشترکردنی بارودۆخی ژیانی خەلک، بەوشیارکردنەوەی بەردەوام، بەرچاوروونی دەدا بەجەماوەر بۆ داهاتویان. ئێمە چاوەڕوانی شۆرش دانەنیشتوین، هەوڵئەدەین لەهەر ئان‌و ساتێکدا بۆ جەماوەری خەڵکی ولاتەکەمان بەکەڵک بین، بەمجۆرەیە کە بۆ کاتی شۆرشیش ئامادە دەبین.

سیهەم، کوردستان‌و ئێران بەگشتی، وڵاتێکی لەروی ئابوریەوە دواکەوتو نییە. پەیوەندیەکانی بەرهەهێنان گەشەی کردوە، ئەو وڵاتە خاوەنی دەیان ملیون کرێکارە کە بەردەوام سەروەت‌و نیعمەت دەخولقێنن، خاوەنی لەبارترین کەش‌و هەوایە بۆ ئەوەی هەمو بەرهەمێکی کشت‌وکالی بەقەدەر زیاتر لەپێویستی جەماوەرەکەی دابینبکات. لەسەر دەریایەک لەسەروەتی ژێرزەوی رۆنیشتوە. ئێوە بەراوردی ئێستای ئێران بکەن لەگەڵ سەردەمی شۆرشی ئۆکتوبەر لە ۱۹۱۷ لەروسیا. ئەوکات مەسەلە ئەوە بو چۆن دەتوانن کارەبا بۆ گەشەپێدانی تیکنولۆژی‌و خزمەتگوزاری بەکاربهێنن، ئێستا مەسەلە ئەوەیە کە چۆن بەئوتوماسیون‌و بەکارهێنانی پیشەسازی پێشکەوتو، کاتی کار کردن کەم کەنەوە‌و ناتەبایی نێوان کاری فکری‌و کاری دەستی لەناوبەرن. سەردەمی تەقینەوەی زانیاری‌و دەستراگەیشتنی هەمو کەس بەگرینگترین زانیاریەکانە. کێشە ئەوەیە کە ئەو زەرفیەت و ئیمکاناتە بەلێشاوە لەژێردەسەڵاتی سیستمێکی بەرهەمهێناندایە کە نەک لەپێناوی دابینکردنی ژیانی ئاسودە بۆ جەماوەری خەلکی ئەو وڵاتە، بەلکو لەپێناوی کۆکردنەوەی قازانج بەکاردێت‌و دەوڵەتێک دەیپارێزیت کە زیاتر لەنیوەی داهاتی ئەو وڵاتە دەکات بەقوڕگی ئەژدیهای شەرو شەرخۆازیەوەو بۆ سەرکوتکردنی ناڕەزایەتی ناوخۆ بەکاریدەهێنێت. کە ئەو دەوڵەتە نەما، دەرفەت بۆ دەرس وەرگرتن لەئەزمونی شکستی شۆرشی ئوکتوبەر دەخولقێ، ئەوجار لەبارودۆخێکی ئابوری گەلێک پێشکەوتوترو لەبارتردا. چوارەم، ئاستی تێگەیشتن‌و فەرهەنگ‌و زانستی جەماوەر چۆتە سەرێ، ئیوە چاو لەوە مەکەن کە ملیونێک یا دوو ملیون سینگی خۆیان بۆ حەسەن‌و حوسین دەکوتن‌و رودەکەنە کەربەلاو نەجەف، کۆمەڵگای ئێران ۸۰ ملیون دانیشتوانی هەیە. پێوانەی دیکە بۆ هەڵسەنگاندنی ئەو جەماوەرە پێویستە بەکاربێنن، تا بزانن ئەو گەشبینیەی ئێمە لەراستیدا واقیعبینیە. سەڕەرای هەموی ئەمانە کۆمەڵگای کوردستان کۆمەڵگایەکی زیندووی سیاسیە. چاو لەو حەرەکە جەماوەریانە بکەن لەماوەی یەک دو ساڵی رابردودا رویانداوە، تا ئاستی ئەو وشیاریە جەماوەریەتان بۆ دەربکەوێ‌. بەردەوام لەسەرپێ‌و ئامادەن بۆ ئەوەی بەهانای یەکترەوە بچن، بۆ ئەوەی پشتیوانی لەهاوچارەنوسانیان لەودیوی سنورەکانەوە بکەن.

• محەمەد حەسەنین هەیکەل، نوسیویەتی:

لەدەیەی حەفتای زاینیدا لەگەڵ نووسینگەی ڕاکفلێر سەرمایەداری گەورەی ئەمریکا پێوەندیم گرت و داوای وتووێژێکم لێکرد، منیان ناسیەوەو ڕاکفلێر هاتە پشت خەت‌و وتی “ڕەنگە منت لەگەڵ براکەم کە جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکایە لێتێکچوبێت، دەنا خۆ من سیمایەکی سیاسی نیم تا سەرنجی تۆم ڕاکێشابێت. وتم نابەڕاستی دەمەوێ لەگەڵ ئێوەدا وتووێژ بکەم”.

کاتی دیاریکراو لەقاهیرەوە بەرەو نیویورک کەوتمەڕێ. لەسەرەتادا لەمنی پرسی بۆچی دەتەوێ لەگەڵ مندا وتووێژ بکەی، وتم ئێوە بەمدواییانە لەجێگایەک وتوتانە کە “ئەگەر یەکێتی سۆڤیەت درێژە بەکێبرکێی سەربازی بدات بەچۆکدا دێت.” بەهۆی ئەوەی ئێوە میلیاردێرێکن‌و سیمایەکی سیاسی نین‌و لەرووی حیساب‌و کێتابەوە قسە دەکەن، هاتوم تا باسی ئەوەم بۆ بکەی کە قەرارە چی بۆ یەکێتی سۆڤیەت رووبدات؟”.

ڕاکفلێر چووە بەردەم تابلۆیەک کە لەنوسینگەکەیدا بو، وتی “من هەواڵێکی مەحرەمانەم لە بارەی چارەنووسی شەڕی ساردوە نییە و ئەگەر هەشمبوایە دەرم نەئەبڕی”.

لێکدانەوەی من گەلێک ساکارە:

ئێوە داستانی سەهمی تۆپ‌و سەهمی گۆی زەویتان بیستوە؟

(لەو ساڵەدا براوەی نۆبێلی ئابووری، سەهمی تەسلیحاتی نیزامی بەسەهمی تۆپ‌و سەهمی خۆشگوزەرانی ئابوری بەسەهمی گۆی زەوی شوبهاندبو).

وتم: بەڵێ.

ڕاکەفلێر لەدرێژەدا وتی: دەزانی کە سەهمی تۆپ لەویلایەتە یەکگرتوەکاندا یەک‌و نیو لەسەدو لەیەکێتی سۆڤیەتدا ١٢ لەسەدە.

ئەگەر شەڕی ساردو کێبڕکێی تەسلیحاتی درێژەی هەبێت دەبێ ئەمریکا سەهمی تۆپەکەی دو بەرابەر بکات یەکێتی سۆڤیەتیش پێویستی بەم رێژەیە هەیە تا بەجێنەمێنێ‌و سەهمی تۆپ لەئەمریکادا ٣ لەسەدو لەیەکێتی سۆڤیەت ٢۴ لەسەد دەبێت کە بەکردوە بوجەی پیشەسازی یەکێتی سۆڤیەت هەڵئەلوشێت بەڵام لەئەمریکا ئاڵوگۆڕێکی ئەوتۆ رونادات.

ئێستا ئەگەر کێبرکیەکە زیاتر بێت‌و دیسانیش ئەمریکا بوجەی سەربازی خۆی بۆ دو هێندە زیاد بکات سەهمی تۆپ لەئەمریکا دەبێتە ۶ لەسەدو لەیەکێتی سۆڤیەت دەگاتە ۴٨ لەسەد کە بەکردەوە دەوڵەتی مۆسکۆ بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری وڵات توشی ئیفلیجی دەبێت. و ئەگەر دیسانیش ئەمریکا بوجەی نیزامیەکەی دوو بەرابەر بکات سەهمی تۆپ لە ئەمریکا دەگاتە ١٢ لەسەد واتە رێژەی ئەمرۆی یەکێتی سۆڤیەت ، بەڵام ئابووری یەکێتی سۆڤیەت لێک هەڵدەوەشێت. کەوایە لەم کێبرَکیەدا براوە ئێمەین. تەنیا ١۵ ساڵی پێچوو تا ئەم پێش بینیەی ڕاکفلێر وەراست گەرا.

سخن روز تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومه له

ریشه های تاریخی و سیاسی بحران یمن

روز دوشنبه علی عبدالله صالح دیکتاتور سابق یمن در شهر صنعا بوسیله نیروهای گروه “انصار” کشته شد. وی در سال ۲۰۱۱ آماج مبارزات توده ای قرار گرفت و با وساطت عربستان سعودی از قدرت کناره گیری کرد، ابتدا به آمریکا رفت، سپس به عربستان و پس از مدتی به یمن بازگشت و نیروهای وفادار به خود در ارتش سابق را به کمک عربستان جمع آوری نمود. پس از مدتی از عربستان دور شد و با گروه “انصار” متحد شد. در روزهای اخیر بار دیگر جبهه خود را عوض کرد و با دولت عربستان هم پیمان شد. اگر چه کشته شدن علی عبدالله صالح به خودی خود تاثیر چندانی بر بحران یمن نخواهد داشت، اما درک آنچه که امروز در این کشور جریان دارد، بدون شناختن پیشینه سیاسی و تاریخی تقسیم قدرت و ثروت در این کشور آسان نخواهد بود. کشمکش های کنونی در کشور یمن اگر چه در این دوره به دلیل دخالتهای جمهوری اسلامی و عربستان به میدان رقابت این دو دولت تبدیل شده است، اما رویدادهائی ابتدا به ساکن نیستند. این درگیریها ریشه در تحولات سیاسی، اجتماعی و تاریخی در این کشور دارند.
کشور یمن در فاصله سالهای ۱۷۵۰ تا پایان جنگ جهانی اول و تجزیه امپراطوری عثمانی تحت سلطه این امپراطوری بود. در برنامه تقسیم خاورمیانه بین دولتهای فرانسه و انگلستان، یمن به کشور تحت الحمایه انگلستان تبدیل شد. در سال ۱۹۳۴ دولت انگلستان استقلال یمن را به رسمیت شناخت اما تا سال ۱۹۶۷ عملا در این کشور حضور داشت. در این سال ارتش انگلیس بطور کامل از یمن خارج شد و جمهوری یمن تشکیل شد. اما جمهوری جدید، تحت تاثیر رقابتهای شرق و غرب در دوران جنگ سرد، به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد. بخش جنوبی تحت نام جمهوری دموکراتیک یمن، از اقمار اتحاد شوروی به حساب می آمد و خود را رژیمی سوسیالیستی می نامید و بخش شمالی آن تحت عنوان جمهوری یمن که عمدتا محل زندگی شیعیان زیدی بود، با دولتهای غربی و آمریکا هم پیمان بود. در سال ۱۹۹۰ و پس از پایان دوره جنگ سرد و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، تحت تاثیر توازن قوای جدید جهانی که به نفع بلوک غرب تغییر کرده بود، دو بخش یمن تحت نام جمهوری یمن دوباره متحد شدند و علی عبدالله صالح که از سال ۱۹۸۷ رئیس جمهور یمن شمالی بود، به عنوان رئیس جمهور عملا مادام العمر یمن متحد، در راس قدرت قرار گرفت.
با شروع جنبش توده ای موسوم به بهار عربی، در سال ۲۰۱۱ اعتراضات گسترده بر علیه علی عبدالله صالح همه کشور را فراگرفت. مردم یمن و بویژه نسل جوان این کشور، مستقل از گرایشهای قومی و مذهبی، در کنار هم برای آزادی، بر علیه دیکتاتوری و فساد و برای زندگی بهتر، مبارزات مدنی گسترده ای را به پیش می بردند. دولتهای عربستان سعودی و امارات متحده عربی که نگران تعمیق مبارزات انقلابی مردم بودند، تلاش برای انتقال آرام قدرت از علی عبدالله صالح به شخص دیگری آغاز کردند. آنها سرانجام موفق شدند، علی عبدالله صالح را وادار به ترک قدرت کنند و در یک انتخابات فرمایشی، عبد ربه منصور هادی را که تنها کاندید هم بود، به ریاست جمهوری بنشانند و بدین ترتیب مردم را به امید بهبود اوضاع ، از صحنه مبارزه مستقیم دور کنند.
اما با تضعیف دولت مرکزی، اختلافات قدیمی در این کشور بر سر تقسیم قدرت و منابع ثروت، بین گروههای قومی و مذهبی از نو سر باز کردند. همزمان راه برای رقابتهای عربستان سعودی و جمهوری اسلامی باز شد. فضای سیاسی این کشور جنگی و میلیتاریزه گردید. کشور یمن به سرنوشت کشورهای لیبی و سوریه و عراق دچار شد. گروه موسوم به انصار و گروه القاعده که هرکدام بر بخشهائی از یمن تسلط داشتند، با نیروهای دولت عبد ربه منصور هادی که از پشتیبانی دولت عربستان بر خوردار بودند، درگیر شدند. شیعیان متشکل در گروه انصار به طمع تصرف همه قدرت، با تشویق و پشتیبانی مالی و لجستیکی جمهوری اسلامی، هر نوع مصالحه ای را با گروههای دیگر و با نیروهای طرفدار منصور هادی رد کردند.
در مورد شعییان حوثی این نکته حائز اهمیت است، که اتحاد حوثی ها و جمهوری اسلامی به هیچ وجه یک اتحاد ایدئولوژیک نیست، بلکه امری کاملا سیاسی است. حوثی هائی که خود را شیعه معرفی می کنند، تابع شاخه “زیدیه” ( سه امامی)، از مذهب تشییع هستند که تا قبل از اینکه مصلحت سیاسی، دخالت در جنگ یمن را برای رژیم ایران ، ضروری نماید، مراجع تقلید شیعه در ایران “زیدیه” را بد تر از “کفار” می دانستند.
حوثی‌های متشکل در گروه انصار در سپتامبر ۲۰۱۴ “صنعا” را تصرف کرده و تشکیل حکومت وحدت ملی را اعلام کردند. منصور هادی در ۲۱ ژانویه ۲۰۱۵ استعفا داد، اما در ۲۱ فوریه با پشتگرمی و تشویق و پشتیبانی عربستان سعودی استعفای خود را پس گرفت و شهر عدن را به عنوان پایتخت موقت اعلام کرد. در این میان و با تشدید درگیریها، علی عبدالله صالح نیز ابتدا به تشویق عربستان، به منطقه بازگشت و هواداران خود در میان باقیمانده ارتش و بعضی از قبایل یمن، جمع نمود. پس از مدتی از ائتلاف با عربستان جدا شد و با انصار بر علیه منصور هادی متحد شد. در روزهای اخیر علی عبدالله صالح که یک فرصت طلب طالب قدرت بود، تغییر جبهه داد، از انصار برید و با عربستان سعودی و منصور ربه هادی متحد شد. سرانجام جان خود را نیز بر سر این ییلاق و قشلاق سیاسی نهاد و بوسیله نیروهای انصار کشته شد.
فاجعه در یمن آنقدر گسترده است و ابعاد انسانی آنچه که بر مردم یمن می گذرد آنچنان وخیم است که کشته شدن عنصر وامانده و مفلوکی چون علی عبدالله صالح، که خود از مسببین این فجایع است، به خودی خود حادثه مهمی به حساب نمی آید. دهها هزار کشته، صدها هزار مجروح، اشاعه بیماریهای واگیر دار خطرناک، که کودکان بیدفاع قربانی آن هستند، گرسنگی، محرومیت از ابتدائی ترین نیازمندیهای زندگی، حاصل بمبارانهای بی پروای هوائی عربستان سعودی و آتش بیاری جمهوری اسلامی در جنگ داخلی یمن است. تشدید بحران دیپلماتیک و سیاسی بین جمهوری اسلامی و عربستان سعودی، نگرانی ها را در اینکه اوضاع حتی بدتر از این نیز بشود، افزایش داده است. در چنین شرایطی آنچه که در اولویت قرار دارد، پایان دادن به بمبارانها و خاموش شدن سلاح هاست. اما چنین تحولی بدون شکل گرفتن فشار بین المللی از جانب مردم آزاده و انساندوست در سراسر جهان ممکن نیست. پشتیبانی از مردم یمن برای نجات از جهنمی که در آن گرفتار شده اند، یک وظیفه انسانی و عاجل است.

سخن روز تلویزیون حزب کمونیست ایران و کومەلە

١۵ آذر ١٣٩۶

محمود صالحی:برای آزادی باید جنگید!

تشکل ها و فعالین جنبش کارگری !

سندیکاهای کارگری خارج از کشور!

نهادهای مدافع حقوق انسان !

فعالین رسانه های جمعی و شبکه های اجتماعی و آزادیخواه!

رفقا و دوستان عزیزم!

در ۲۷روزی که در زندان بودم، از دور و نزدیک در جریان فعالیتهای شما عزیزان در اعتراض به زندانی کردن مجددم قرار می گرفتم. شاهد زحمات و تلاش بیدریغ یکایک شما برای انعکاس موقعیت دشوار جسمی و شرایط نامناسب من در زندان بودم. شاهد اقدامات صمیمانه شما در داخل و خارج از کشور برای جلب حمایت تشکلهای کارگری،سندیکاهای کارگری، احزاب و سازمانهای سیاسی، پارلمانها و نهادهای مدافع حقوق و آزادیهای دمکراتیک انسانها بودم. شاهد حضورتان در آکسیونها، متینگ و تظاهراتهای حمایتی و اقدام برای جلب توجه و حمایت دیگران از من و ما کارگران زندانی بودم. با مشاهده این همبستگی عظیم طبقاتی و با اطلاع از این تحرکات صمیمانه و بیدریغ آنچه را که هرگز به آن فکر نمی کردم شرایط دشوار جسمی خودم و موقعیت نامناسبی بود که در آن قرار گرفته بودم. بجای فکر کردن به وضعیت نامناسب جسمی ؛ به شما مبارزان و عزیزان فکر می کردم که چطور با تمام قد در تلاش هستید تا کارگران زندانی را آزاد کنید. بیاد می آورم که این اولین بار نیست که من شاهد چنین همبستگی های قابل ستایش شما، در دفاع از کارگران زندانی و فعالین جنبش کارگری هستم. تحرکات اخیر تنها گوشه ای از یک تاریخ در زمان حال است. این وحدت و تحرک طبقاتی البته که تاریخچه دیرینه ای به قدمت پیدایش طبقه کارگر و مبارزه این طبقه دارد و نشانه های امیدوار کننده ای در جامعه ما می باشد. بدون شک این حرکتهای امیدوار کننده در دفاع از کارگران زندانی؛ می تواند زمینه های وحدت طبقه کارگر در تشکلهای سراسری را فراهم بیاورد تا جائیکه خود طبقه کارگر تمام قد در دفاع از فعالینش به میدان بیاید. با وجود این کمبود، اما من بعنوان یکی از کارگران زندانی از تلاش و زحمات بیدریغ تک تک شما فعالین جنبش کارگری، تشکل های کارگری، کمیته های کارگری ، سندیکاهای کارگری ،انسانهای آزادیخواه، فعالین شبکه های اجتماعی و رسانه های جمعی در داخل و خارج که در این یک ماه من ، اعضای خانواده و کمیته دفاع از محمود صالحی را تنها نگذاشتید و از هیچ اقدامی برای آزادی من فروگذار نکردید صمیمانه تشکر و قدردانی می کنم و از کلیه کسانی که از راه دور و نزدیک به دیدن من آمدند و ابراز خوشحالی کردند سپاس گذارم. یکبار دیگر با همه شما و طبقه کارگر ایران پیمان می بندم که در دفاع از خواست و مطالبات کارگران لحظه ای از مبارزه دست برنخواهم داشت و برای رسیدن به دنیایی بی طبقه تا خون در رگ هایم جاریست مبارزه خواهیم کرد. این را نیک می دانم که هیچ نیروی سرکوبگری توان مقابله با نیروی متحد ما کارگران را ندارد.

پیش بسوی متحد کردن طبقه کارگر.

محمود صالحی  سه شنبه ۷ آذرماه ۱۳۹۶

حسن رحمان پناه:آزادی محمود صالحی ، پیروزی مقاومت بر استبداد

بعد از ظهر روز پنج شنبە ٢ آذر ١٣٩۶ برابر با ٢٣ نوامبر ٢٠١٧ محمود صالحی چهرە شناختە شدە جنبش کارگری ایران و کردستان از زندان قرون وسطایی استبداد مذهبی حاکم بر ایران در شهرستان سقز آزاد شد.

محمود صالحی کارگر مبارز و مقاوم کە از مریض های متعدد از جملە نارسایی شدید کلیە رنج می برد ، روز شنبە ششم آبانماه هنگامیکە بعد از دیالیز کلیەهایش، قصد خروج از بیمارستان خمینی سقز را داشت ، توسط ۴ نفر از آدام ربایان جمهوری اسلامی و در برابر چهرە نگران و بهت زدە همرزم و همسرش نجیبه صالح زادە ربودە شد و به زندان مرکزی سقز منتقل گردید. بهانه ربودن محمود در شرایط بد جسمی، اجرای ٩ سال حکم زندان ایشان بود کە فرمان مقامات قضایی رژیم اسلامی باید آنرا در زندان سپری می کرد. محمود صالحی با جسمی ضعیف اما با آرادەای پولادین به زندان رفت و در برابر قاضی ، شکنجە گر ، زندانبان و دیگر مردان خدا در اجرایی عدالت اسلامی در گوشە سلول ماند. آنان تصور می کردند جسم ضعیف محمود تحمل رادە مستحکم ایشان را ندارد و تاب مقاومت نخواهد داشت و تسلیم می شود. محمود صالحی از سال ١٣۵٩ به زندان ، شکنجە ، آزار و اذیت جلاد عادت کردە و بیش از ٨ سال از بهترین دوران زندگیش را در سیاەچالها و شکنجەگاههای جمهوری اسلامی سپری کردە است . محمود فرزند کار و رنج و آبدید حرکت و جنبشی است کە اگر چه دیوار زندانها بر دوش هم طبقەایهای ایشان بنا می شوند ، اما ویران کردن این شکنجەگاهها و تبدیل آنان به موزە یا تفریحگاه نسل های کنونی و ایندە نیز رسالت این طبقە است. جمهوری اسلامی تصور می کرد ، محمود در زندان تنها است و او را از بین خواهد برد، اما جنبشی کە محمود و صدها رزمندە طبقاتی دیگر از دل آن برخواستە و ایشان تنها یکی از رزمندەگان صادق آن است، تصمیم گرفت کە او را تنها نگذارد و تا آزادیش از پای ننشیند.

فعالین و مبارزین جنبش کارگری و کمونیستی ایران در داخل و خارج کشور ، فارغ از هر درجە دوری و نزدیکی سازمانی و تشکیلاتی، در اعتراض به ربودە شدن، زندانی کردن و شرایط جسمی خطرناک محمود صالحی و برای آزادی فوری ایشان دست به کار شدند و اقدامات لازم را در دستور کار گذاشتند. فعالیت برای آزادی محمود و دیگر فعالین کارگری و سیاسی دربند، ابعاد فراکشوری به خود گرفت و نهادهای بین المللی کارگری و انساندوست در تقابل با دستگیری ایشان و در ضدیت با سیاست سرکوب و زندانی نمودن فعالین کارگری و دیگر جنبش های اجتماعی و اعتراضی در ایران ، اقدام به ابراز نارضایتی و محکومیت استبداد مذهبی حاکم بر ایران نمودند. اقدامات صورت گرفتە و کمین های حمایتی از ایشان و دیگر زندانیان دربند نشان داد کە محمود صالحی تنها نیست ، بلکە ایشان یکی از شاخەهای تنومند درخت جنبش کارگری و انساندوستانه ایران است کە استبداد مذهبی حاکم بر این کشور را به وحشت انداختە است. جانیان اسلامی با زنجیرکردن محمود بر روی تخت بیمارستان ، تصور می کردند کە قادر به زنجیر کردن جنبش کارگری و جنبش عدالت خواهی در ایران هستند کە محمود تنها یکی از چهرەهای آن است. نشان دادن تصویر زنجیر استبداد بر دست و پای یک زندانی به شدت مریض ، اما مقاوم و سربلند، بیانگر به زنجیر کشیدن اکثریت جامعە هشتاد میلیونی ایران، توسط اقلیتی سودجو ، مفت خور، قاتل و انسان کش است. تصاویر محمود ،عمق فاجعە تحمیلی بر مردم ایران توسط حکومت الله را نشان داد. اما اگر به زنجیر کشیدن جامعە ایران توسط حکومت اسلامی بخشی از حقیقت است ، بخش مهمتر حقیقت این جامعە، وجود اعتراض ، مبارزە و رزمیدن برای پارە کردن زنجیرەهای استبداد است . آزادی محمود صالحی در روز پنج شنبە دوم آذر ماه و علارغم میل نهاد سرکوبگر قوە قضائیە ، رئیس زندانها ، مسئولین دولتی و امنیتی ، بیانگر پارە شدن زنجیر استبداد و ترک برداشتن دیوار ضخیم دیکتاتوری مذهبی است کە حلقەهای اتصال این زنجیر را تنها مشت آهنین ، نیروی بی رحم سرکوب و کشتار ، زندان ، جلاد و زندانبان به هم وصل کردە است .

آزادی محمود صالحی قدمی موثر و جدی در آزادی دیگر فعالین کارگری و دربند ، زندانیان سیاسی و فعالین دستگیرشدە دیگر جنبش های انقلابی ، اعتراضی و جاری است کە میتواند سرآغار حرکت نیرومند تودەای در تعمیق شکاف فروپاشی استبداد مذهبی حاکم بر ایران باشد. مقاومت محمود صالحی در زندان و فعالیت شبانه روزی تمام کسانیکە برای آزادی ایشان در داخل کشور و در خارج کشور رنج کشیدن و فداکاری نمودند، از برگ های زرین مبارزە برای آزادی زندانیان سیاسی در ایران و ضدیت با استبداد مذهبی حاکم بر این کشور است.
اما در مبارزە برای آزادی محمود صالحی، سهم ویژەای نصیب “نجیبە صالح زادە” همرزم و همسنگر محمود صالحی می شود. نجیبە از روز وصلتش با محمود ،بخش از وجود ایشان ، از مبارزە و موفقیت هایش ، از کار و رنج و آوارگی، از زندان و شکنجە ، از محاکمە و بازجویی و رودرویی با قاضی و جلاد، از بیمارستان و دیالیز، از وکالت و دفاع از ایشان ، از ماندن روزها و شب ها در این شهر و آن شهر ، در جلو درب زندان و تحمل جواب رد نگهبان به فرمان بالادست در ممنوعیت ملاقات، از بردن پروندە مملو از نگرانی از وضعیت جسمی محمود نزد این پزشک و آن پزشک، از قبول مسئولیت “کمیتە دفاع از محمود صالحی” ، و سرآنجام در بزرگ کردن ، سرپرستی و پرورش دو فرزند در غیاب پدر زندانی و هر بار روبرو شدن با صدها سوال بی جواب آنان ، بخشی از کارنامه و حقیقت زندگی این زن ، این مادر ، این مبارز و این انسان بزرگوار است . نجیبە نه به اعتبار محمود ، بلکە به اعتبار و همت خودش ، بعنوان یک زن کارگر، قابل تقدیر و ستایش است . جنبش کارگری ایران زنان برجستە و فداکار زیادی همچون نجیبە صالح زادە را در سینه خود پرورش دادە و دارد. اما استبداد مذهبی حاکم و ضد زن در قدرت و متاسفانه فرهنگ و سنت مردسالار در جنبش کارگری ،اجازە عرض اندام به زنان ، بعنوان نصف جامعە و نیمه جنبش کارگری و طبقاتی ضدسرمایەداری را ندادە است.
با آزادی محمود صالحی موجی از شادی و خوشحالی قلب های مبارزین و آزادیخواهان رزمندە جنبش کارگری و طبقاتی ایران و کردستان برای پایان دادن به کابوس جمهوری اسلامی بر حیات و زندگی مردم ایران را فراگرفتە است. این موفقیت را باید تنها قدمی در راستای گامهای سترک تر جهت اقدامات هماهنگ و متحدانه دیگر به حساب آورد . باید از پای ننشست و نبرد برای آزادی چهرەهای فعال و فداکار دیگر از جملە رضا شهابی ، اسماعیل عبدی، محمود بهشتی لنگرودی، رسول بداقی ، محسن عمرانی و دیگر زندانیان سیاسی ، محمد نظری ، خەبات دهدار و نیز بسیاری از فعالین اجتماعی و مبارزاتی کە هنوز در بند جمهوری اسلامی ایران هستند را ادامه داد.
آزادی محمود صالحی پیروزی مقاومت بر استبداد و دیکتاتوری بود . این پیروزی نشان داد کە حرکت و اقدامات فراکشوری و بین المللی نقش مهمی در پیروزی حرکت های کشوری دارند . جنبش کارگری ، جنبش جهانی و سرمایە ستیز است و نیرو و توان طبقاتی خود را از اقدامات مشترک ، اگاهانه و متحدانه کسب می کند. این پیروزی را باید پاس داشت و از درسهای به نتیجە رسیدن آن، برای بر داشتن گامهای رو به جلو دیگر آموخت.
٢٣/١١/٢٠١٧

لیلا پرنیان:اکتبر: انقلابی که فصل رهایی زنان را گشود!

در اکتبر ۱۹۱۷ زنان و مردان کارگر و زحمتکش تحت رهبری لنین و حزب بلشویک توانستند دولت بورژوازی را از طریق قیام مسلحانه سرنگون کنند و برای اولین بار در تاریخِ بشر، یک جامعه‌ی نوین سوسیالیستی را بنیان‌گذاری کنند. دولت نوین توانست در مسیر تغییر و تحول جامعه، در مقابله با نابرابری‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و ایجاد شرایطی که توده‌ها بتوانند در سرنوشت جامعه، آگاهانه دخالت کنند، قدم‌های بزرگی به‌پیش بردارد. درس‌ها و دستاوردهای انقلاب اکتبر پس از گذشت یک قرن کماکان تکیه‌گاه مهمی برای پیشرویِ همه‌ی انقلابیون در سراسر جهان است. دولت نوین سوسیالیستی برای اولین بار در تاریخ بشریت، گام‌های غیرقابل‌تصوری در راه رهایی زنان از زنجیر پدر/مردسالاری برداشت و چنان ضربه‌ای به ستم جنسیتی وارد کرد که تا آن زمان هرگز مشابه‌اش در جهان رخ نداده بود. به گواه تاریخ، آن انقلاب، جامعه‌ی عقب‌مانده‌ی امپریالیستیِ روسیه را که فقر و فلاکت، بی‌کاری، گرسنگی، تن‌فروشی، فرودستی زنان و … در آن بی‌داد می‌کرد متحول کرد. درنتیجه‌ی انقلاب اکتبر، برای اولین بار مردم توانستند حاکم بر سرنوشت خود شوند. علاوه بر آن، این انقلاب جهان را تکان داد و در مقابل میلیون‌ها نفر از مردم و نیروهای انقلابی، راهی نوین و واقعی برای دگرگونی جامعه‌ی کهن و پوسیده گشود.

این‌که بلشویک‌ها توانستند قدرت سیاسی را در اکتبر ۱۹۱۷ کسب کنند، رویدادی از پیش مقدر و اجتناب‌ناپذیر نبود. یک حرکت فرصت‌طلبانه‌‌ی کودتایی با حمایت این یا آن قدرت جهانی نبود. اکتبر پدیده‌ای اتفاقی هم نبود. این انقلاب نتیجه‌ی تدارکی آگاهانه و نقشه‌مند بود. بلشویک‌ها طی سال‌ها فعالیت انقلابی در بین کارگران شهر و روستا و سپس در دوران جنگ جهانی اول در بین سربازان و در دل شوراهایی که مبارزات کارگران در شهرهای مختلف را به هم پیوند می‌داد، توانستند پایگاه محکمی برای انجام انقلاب در جامعه بسازند. آن‌ها در بطن مبارزات گوناگون، از اعتصابات کارگری و اعتراضات دانشجویان گرفته تا قیام مسلحانه، پیشاپیش توده‌ها حرکت کردند. افت‌وخیزها را تجربه کردند، بارها شکست خوردند و نیرو از دست دادند، اما از حرکت بازنایستادند. تجربه‌ها را جمع‌بندی کردند، مردم را برانگیختند، بذر آگاهی افشاندند و سازمان‌دهی کردند و به‌پیش رفتند.

انقلاب اکتبر و تغییر ریشه‌ای در موقعیت زنان

بعد از سرنگونی دولت بورژوا ـ فئودال امپریالیستیِ روسیه، دولت انقلابی نوین برای ساختن جامعه‌ای بدون ستم و استثمار تمام تلاش خود را به کار گرفت. دولت نوین مبارزه‌ی آگاهانه‌ای را برای عملی کردن تعهد خود در مورد برابری زن و مرد در عرصه‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی آغاز کرد و گام‌های بزرگی درراه رهایی زنان به‌پیش برداشت. بلشویک‌ها کلیه‌ی قوانین اسارت‌بار و محدودیت‌هایی که مانع از آزادی زنان می‌شد را لغو کردند. حق رأی برای زنان به رسمیت شناخته شد. درنتیجه زنان حق انتخاب شدن و یا انتخاب کردن یافتند. این در حالی بود که در همان دوره، زنان فقط در دو کشور دانمارک و نروژ حق رأی داشتند. در انگلستان در سال ۱۹۱۸ بود که زنان حق رأی به دست آوردند و در فرانسه و ایتالیا زنان می‌بایست ۳۰ سال دیگر برای این حق منتظر می‌شدند. حق سقط‌جنین هم فوراً به رسمیت شناخته شد. درحالی‌که امروزه پس از گذشت صدسال از آن تاریخ، در بسیاری از کشورهای جهان و مشخصاً در برخی از ایالات آمریکا زنان هنوز دارند برای دستیابی و یا حفاظت از این حق اولیه ـ که بخشی از حق کنترل زن بر بدن خویش است ـ مبارزه می‌کنند.

دولت نوین انقلابی اصل دستمزد یکسان در برابر کار یکسان را تصویب کرد. خدمات بیمارستانی برای زایمانِ همه‌ی زنان مجانی شد. پرداخت حقوق قبل از زایمان و بعد از آن پیش گذاشته شد و کار شبانه برای زنان باردار و زنانی که تازه بچه‌دار شده بودند، غیرقانونی اعلام شد. به‌علاوه، جدایی دین از دولت صورت گرفت و ازدواج و ثبت‌احوال و غیره از کنترل کلیسا خارج شد. ازدواج مدنی به‌جای ازدواج مذهبی رسمیت یافت. ازدواج به شکل ساده و با یک پروسه‌ی راحت انجام می‌گرفت و هر یک از طرفین می‌توانستند نام فامیل دیگری و یا خود را انتخاب کنند. در سال ۱۹۲۶ ازدواج نیاز به ثبت نداشت و طلاق را به‌گونه‌ای سازمان‌دهی کردند که هر یک از طرفین می‌توانستند درخواست جدایی کنند. ازدواج کودکان غیرقانونی اعلام شد. ازنظر قانون، کودکان «مشروع و نامشروع» یکسان بودند. تن‌فروش‌ها دیگر مجازات نمی‌شدند و به‌جای آن تلاش شد شرایطی برای از بین رفتن آن به وجود آورده شود. برابری در قانون فقط شامل زنان نشد، بلکه در مورد دیگر گروه‌های مورد ستم نیز قوانین رهایی‌بخش به تصویب رسید. به‌عنوان‌مثال در دوران تزار هم‌جنس‌گرایی غیرقانونی بود و کسانی که در چارچوبی غیر از «نورم طبیعی» وارد رابطه‌ی جنسی می‌شدند با خطر اعزام به اردوگاه‌های تبعید روبرو بودند. کلیه‌ی این قوانین تبعیض‌آمیز در دولت نوین لغو شد و آزادی هم‌جنس‌گرایی به رسمیت شناخته شد.

این تغییرات بزرگ که به‌طور آگاهانه انجام پذیرفت در هیچ‌یک از کشورها انجام‌نشده بود. در کشورهای پیشرفته‌ی سرمایه‌داری زنان از نظر قانون با مردان برابر نبودند. تصویب قوانین جدید در شوروی به اقتدار مردان بر زنان و کودکان ضربه‌ی عمیقی زد. لنین به‌درستی بر روی این حقیقت انگشت گذاشت و گفت: «هیچ حزب دمکراتیک، حتا در پیشرفته¬ترین جمهوری¬های بورژوایی نتوانست طی دهه¬ها یک‌صدم کاری که ما در اولین سال حکومت¬مان در مورد حقوق زنان انجام دادیم را انجام دهد.» اما تلاش دولت نوین تنها در عرصه‌ی تصویب قوانین به نفع زنان نبود، بلکه در ایدئولوژی و سیاست و روابط میان انسان‌ها، نقش سنتی زنان را به چالش کشید. به همین منظور، موضوع آزادی و برابری زنان به‌طور وسیع در جامعه موردبحث و مبارزه قرار گرفت. دیدگاه‌ها و رویکردهای گوناگون در مورد رابطه‌ی جنسی، ازدواج، خانواده، کارخانگی، نقش زنان در سیاست و انقلاب و … در روزنامه‌ها، مجلاتِ زنان، مدارس و محل کار به بحث‌وجدل گذاشته شد. این چالشی زنده و پویا بود که به ایده‌های کهنه ضربه می‌زد و به ایده‌های نو پا می‌داد. موقعیت زنان در جامعه‌ی سوسیالیستی به‌طور کیفی تغییر کرد و نابرابری‌های ریشه‌ای که قدمت هزاران ساله داشت آماج قرار گرفت.

بلشویک‌ها در کشوری قدرت سیاسی را کسب کردند که ۸۰ درصد جمعیت‌اش در روستاها زندگی می‌کردند. روابط اجتماعی، اقتصادی و ایده‌های عقب‌مانده رواج داشت. بی‌سوادی خصوصاً در میان زنان گسترده بود. در چنین شرایطی، یکی از وظایف اصلی‌شان، دادن آموزش و آگاهی به توده‌ها بود تا بتوانند در هدایت جامعه نقش بازی کنند. برنامه‌ی سیاسی حزب کمونیست شوروی در سال ۱۹۱۹ اعلام کرد که: «وظیفه‌ی حزب در حال حاضر عمدتاً انجام کار ایدئولوژیک و آموزشی است تا سرانجام تمام نشانه‌های نابرابری و تعصب، به‌ویژه در میان اقشار عقب‌مانده پرولتاریا و دهقانان، از بین برود. حزب از برابری رسمی زنان [منظور تغییراتی است که تا آن زمان انجام‌شده بود] راضی نیست. حزب در تلاش است تا با جایگزین کردن کمون‌ها، سالن‌های غذاخوری عمومی، رختشوی‌خانه‌های عمومی و مهدکودک‌ها و … زنان را از فشار مادیِ ناشی از اقتصاد کهنه‌ی خانگی آزاد سازد.» درنتیجه‌ی این برنامه‌ی آگاهانه و نقشه‌مند که هدف‌اش رهایی زنان از قید کار خانگی و بچه‌داری بود تغییرات بزرگی در زندگی زنان ایجاد شد. زنان شروع به گسستن قیدوبندهای کار خانگی کردند.

در بخش آسیایی کشور، اکثر مردم مسلمان بودند و زنان این مناطق، فرودست‌ترین زنان در بین کل اهالی شوروی به‌حساب می‌آمدند؛ اما فعالین حزب درنتیجه‌ی تحولات انقلابی که در مورد زنان در جامعه پس از انقلاب به‌طور کل به وجود آمده بود، توانستند تغییرات عظیمی در موقعیت این زنان ایجاد کنند. بازتاب این تغییرات و نشانه‌ای از آگاه شدن آن‌ها را می‌توان در روز ۸ مارس ۱۹۲۷ در شهر بخارا مشاهده کرد که صد هزار زن با پاره کردن حجاب و به آتش کشیدن آن، آزادی و برابری خود را فریاد زدند.

این تغییر و تحولات کیفی که نظام سوسیالیستی در زندگی زنان به وجود آورد به پاره کردن زنجیرهای اسارت هزاران ساله کمک کرد و راه مداخله و مشارکت زنان را در عرصه‌های گوناگون اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی باز کرد. توده‌های زن شرایط جدید را با گذشته‌ی نه‌چندان دور که در کارخانه‌ها و مزارع به‌شدت استثمار می‌شدند، مقایسه می‌کردند؛ دولت نوین را به‌درستی دولت خود می‌دانستند و برای حفاظت و تقویت آن حاضر به هرگونه تلاش و فداکاری بودند. فعالیت سیاسی و ایدئولوژیک انقلابیون در میان زنان شهر و روستا بسیار گسترده بود. هدف این بود که توده‌های زن در حیات جامعه آگاهانه ایفای نقش کنند. نشریه‌ی «زنان کارگر» که تحت رهبری حزب کمونیست منتشر می‌شد به ارگان مرکزی برای سازمان دادن فعالیت حزبی در میان زنان تبدیل شد. این نشریه بازتاب خواسته‌های زنان کارگر و زحمت‌کش بود. به کمک این نشریه، جلسات بحث بر سر مسائلی چون هشت ساعت کار در روز، موضوعات ویژه‌ی زنان، حمایت از کودکان و زنان در روند کار، برابری زن و مرد و … سازمان‌دهی شد. فعالین نشریه‌ی «زنان کارگر» کنفرانس دوازده‌ روزه‌ی زنان منطقه‌ی پتروگراد را در تاریخ ۶ نوامبر ۱۹۱۷ برگزار کردند. در این کنفرانس، ۵۰۰ نماینده از جانب ۸۰ هزار زن از کارخانه‌ها و کارگاه‌های مختلف شرکت داشتند.

تلاش بعدی فعالین نشریه‌ی «زنان کارگر» سازمان‌دهی اولین کنگره‌ی زنان کارگر در نوامبر ۱۹۱۸ بود. برگزاری این کنگره مورد استقبال لنین قرار گرفت. برای سازمان‌دهی این کنگره، مبلغین حزب به اقصی نقاط کشور اعزام شدند. زنان دهقان و کارگر را بسیج کردند. هدف این بود که در کنگره مسائلی چون دفاع از دولت نوین، مبارزه با برده‌گی خانگیِ زنان، اجتماعی کردن آموزش، نگه‌داری از کودکان، مبارزه با تن‌فروشی و … به بحث و مبارزه گذاشته شود. درنتیجه این تبلیغ و ترویج و فعالیت گسترده، نزدیک به ۱۲۰۰ نماینده در این کنگره شرکت کردند که ۱۰ درصدشان را نماینده‌گان زنان دهقان تشکیل می‌دادند. شرکت وسیع زنان کارگر و زحمت‌کش در این کنگره نشان داد که هر چه سطح آگاهی انقلابی زنان بالاتر برود می‌توانند نقش مؤثرتری در تعیین سرنوشت خود و جامعه بازی کنند. لنین هم در این کنگره شرکت کرد و طی سخنرانی کوتاهی از دولت خواست که هر نوع محدودیتی در مورد حقوق زنان را ملغی کند و از زنان خواست که در فرایند تحول انقلابی جامعه شرکت کنند. او در انتها، این حقیقت انکار ناشدنی را اعلام کرد که «تجربه‌ی تمام جنبش‌های آزادی‌بخش نشان داده است که موفقیت یک انقلاب به میزان شرکت زنان در آن بستگی دارد.» برای اولین بار در تاریخ، رهبر یک دولت تعهد به رهایی زنان را اعلام کرد.

در کنگره تصمیم بر این شد که یک سازمان دائمی برای تحقق اهداف رهایی‌بخش کنگره تشکیل شود. برای این امر، ابتدا کمیسیون‌هایی برای تبلیغ و ترویج در میان زنان ایجاد شد و درنهایت فعالیت‌های گوناگون در این راستا به تشکیل «ژنوتدل» (دپارتمان زنان) در سال ۱۹۱۹ منجر شد که رهبری آن با «انیسا آرماند» بود. وظیفه‌ی همه‌ی فعالین «ژنوتدل» که اکثراً از داوطلبین حزبی بودند، آگاه کردن زنان در روستا، کارخانه و محلات کارگری و دخالت دادن آنان در زندگی سیاسی و اجتماعی بود. «ژنوتدل» برای این‌که بتواند زنان را به‌طور وسیع آگاه و درگیر فرایند پیشروی جامعه کند، شبکه‌های نماینده‌گان را که سازمان‌های غیر حزبی بودند ایجاد کرد. طبق گزارش کمیته‌ی مرکزی در سال ۱۹۲۴ تعداد ۴۶۰ هزار نماینده در شهرها و ۱۰۰ هزار نماینده در روستاها در این شبکه‌های نماینده‌گی فعالیت می‌کردند. تا سال‌های ۱۹۲۸ نزدیک به دو میلیون و نیم زن در ارتباط با شبکه‌های نماینده‌گان فعالیت می‌کردند.

«ژنوتدل» مبارزه با بی‌سوادی را یکی از وظایف اصلی خود قرار داد. این هم‌زمان بود با کارزاری که دولت در مبارزه علیه بی‌سوادی سازمان داده بود و لنین تأکید زیادی بر پیش‌برد موفقیت‌آمیز آن داشت. بی‌سوادی در کل کشور بی‌داد می‌کرد. قبل از انقلاب فقط ۲۸٫۴ درصد اهالی روسیه سواد داشتند. در سال ۱۹۲۶ یعنی ۹ سال پس از انقلاب باوجود شرایط سخت سیاسی و اقتصادی، جنگ داخلی و … تعداد افراد باسواد به ۵۶٫۶ درصد رسید. این نسبت در میان زنان روستایی بالغ‌بر ۴۲٫۷ درصد شد. «ژنوتدل» انتشارات گوناگونی را برای زنان سازمان‌دهی کرد. نشریه‌ی «زنان کارگر» ارگان مرکزی بود. «زن کمونیست» ارگان تئوریک آن بود. به‌علاوه می‌توان از بولتن‌های داخلی، نشریات محلی از قبیل «زن دهقان»، «نماینده»، «زن سیبریایی سرخ» و … نام برد. درمجموع ۱۸ نشریه‌ی زنان منتشر می‌شد. تیراژ این مجلات در سال‌های ۱۹۳۰ به ۶۷۰ هزار نسخه رسیده بود. این را هم باید در نظر داشت که ارگان‌های اصلی حزب نیز صفحاتی را به موضوع زنان اختصاص داده بودند.

این‌که «ژنوتدل» چه نقش و جایگاهی در بالا بردن آگاهی زنان داشت و تأثیراتاش بر جامعه، مردان، صفوف حزب و دولت تا چه حد عمیق بود نیاز به بررسی جداگانه دارد. فقط باید بر این واقعیت تأکید کرد که فعالیت‌های «ژنوتدل» در میان زنان به‌راحتی پیش نرفت. چراکه فعالین آن با تضادهای گوناگون روبرو بودند. سنت‌های عقب‌مانده و کهنه در برخورد به زنان جان‌سختی می‌کردند. افکار و ارزش‌های مذهبی کماکان در جامعه نفوذ داشت. پدرسالاری و مردسالاری در روابط اجتماعی و محیط‌های سیاسی و فرهنگی به شکل‌های مختلف بروز می‌کرد. حتا در صفوف زنانی که پا به عرصه‌ی مبارزاتِ حق‌طلبانه گذاشته بودند محدودنگری وجود داشت. این حقیقتی است که درک بلشویک‌ها خصوصاً قبل از انقلاب ـ همانند سایر احزاب سوسیال‌دمکرات متشکل در انترناسیونال دوم ـ در برخورد به ستم جنسیتی، رگه‌های اکونومیستی داشت. اکثر احزاب سوسیال‌دمکرات، مبارزه در این عرصه را به شرایط و خواسته‌های زنان کارگر محدود می‌کردند و به‌طور متمرکز حول شعارهایی مانند مزد یکسان در برابر کار یکسان و ایجاد مهدکودک در محیط کار و امثالهم فعالیت خود را پیش می‌بردند. همین درک بود که باعث شد از سازمان‌دهی و متشکل کردن زنان در سازمان‌های توده‌ای و در دست گرفتن وظیفه‌ی رهبری آنان دور بیفتند. چنین رویکردی صحنه را برای اعمال رهبری و نفوذ زنان لیبرال و نماینده‌گان طبقات مرفه در جنبش زنان خالی گذاشته بود. حال آن‌که تدارک و سازمان‌دهی گسترده‌ی توده‌ها باهدف انقلاب اجتماعی مستلزم سازمان‌دهی و رهبری توده‌های زن در سازمان‌ها و جنبش‌های گوناگون و پیش گذاشتن شعارهایی مختص امر رهایی زنان و خواسته‌های آن‌ها هم بود. این درک اکونومیستی به هر مبارزه‌ای که از جانبِ زنانِ غیرکارگر انجام می‌شد، مهر بورژوایی می‌کوبید و آن را رد می‌کرد. برای مثال می‌توان به کنگره‌ای که در سال ۱۹۰۸ از جانب زنان طبقات مرفه، زنان روشن‌فکر، معلمان و پرستاران و تشکلات وابسته به آنان سازمان‌دهی شد، اشاره کرد. زنان سوسیال‌دمکرات روسیه هم تصمیم گرفتند از این موقعیت برای تبلیغ اهداف حزب در میان بخش‌های گسترده‌تری از زنان کارگر استفاده کنند. الکساندرا کولنتای یکی از کادرهای حزب نقش ویژه‌ای در این کار داشت. آن‌ها چندین جلسه مخفی برگزار کردند تا نماینده‌گانی را از بین زنان اتحادیه‌های کارگری و شاخه‌های حزب برای شرکت در این کنگره انتخاب کنند. بااین‌همه، آن‌ها فقط توانستند ۴۵ نماینده به آن کنگره بفرستند. برای این‌که تأثیرگذاری بیشتری بر زنان حاضر در کنگره داشته باشند، گروه‌های مختلفی را جدا از کنگره تشکیل دادند و مصوبه‌های پیشنهادی خود را در مواردی مثل امنیت در محیط کار، نقش زنان در حزب سیاسی و نیاز به مبارزه علیه مالکیت خصوصی بر ابزار تولید و غیره تدوین کردند؛ اما زمانی که این مصوبه‌ها را به کنگره ارائه دادند، همه‌ی آن‌‌ها از جانب اکثر ۷۰۰ نماینده‌ی حاضر در کنگره رد شد. در مقابل، فعالین سوسیال‌دمکرات سالن کنگره را ترک کردند. این رویداد نشان می‌داد که بدون فعالیت آگاهانه و نقشه‌مند در راستای بسیج، متحد، متشکل و رهبری کردن توده‌های زن [و نه‌فقط زنان کارگر] حول مسائل جنبش زنان، نمی‌شد انتظار داشت که آن‌ها به فراخوان جنبش سوسیال‌دمکراسی پاسخ مثبت دهند و در صف اول انقلاب اجتماعی قرار بگیرند. فعالین حزب صرفاً با ظاهر شدن در یک گرد هم‌آیی و اعلام نظرات و مواضع پیش‌رویِ خود ـ نظیر آنچه در کنگره‌ی ۱۹۰۸ پیش آمد ـ نمی‌توانستند موفقیت چندانی به دست بیاورند.

این‌ هم حقیقتی است که بعد از انقلاب، تحت شرایط مادیِ جدید که یکی از مؤلفه‌هایش شور و شوق بسیاری از زنان برای گسستن زنجیر مناسبات و ارزش‌های کهنه بود، جهت‌گیری جدیدی نسبت به مسأله‌ی زن شکل گرفت که در نقطه‌ی مقابل درک‌ها و رویکردهای اکونومیستی و سوسیال‌دمکراتیک رایج قرار داست. این جهت‌گیری از زبان لنین در گفت‌وگو با کلارا زتکین چنین بیان شد: «بنابراین برای ما کاملاً صحیح است که خواسته‌های زنان را طرح کنیم. این نه یک برنامه‌ی حداقل است و نه یک برنامه‌ی اصلاحی به معنی «سوسیال‌دمکراتیک» و «انترناسیونالِ دومی» آن. این کار دال بر آن نخواهد بود که گویا ما فکر می‌کنیم بورژوازی و دولت آن تا ابد حتا برای مدتی طولانی پابرجا باقی خواهند ماند. این کوششی برای منفعل کردن توده‌های زنان با رفرم‌ها و منحرف کردن آنان از جاده‌ی مبارزه‌ی انقلابی نیست. به‌هیچ‌عنوان چنین نیست؛ این کار به‌هیچ‌وجه یک حقه‌بازیِ رفرمیستی نیست. خواسته‌های ما یک‌رشته نتیجه‌گیری‌هایِ عملی است از احتیاجات مبرم و زن ضعیف و محروم در سیستم بورژوازی و علیه تحقیرهای زشتی است که باید در این سیستم تحمل کند. با طرح این‌ها ما نشان می‌دهیم که از نیازهای زنان و ستم بر زنان آگاهیم؛ از جایگاه ممتاز مردان آگاهیم؛ و از همه‌ی این‌ها نفرت داریم. بله! نفرت داریم و خواهان محو هرگونه ستم و آزار هستیم که به زن کارگر، همسر کارگر، زن دهقان، همسر یک مرد عادی وارد می‌شود؛ و حتا از خیلی جهات به زن طبقات ثروتمند نیز وارد می‌شود. حقوق و اقدامات اجتماعی که ما از جامعه‌ی بورژوازی برای زنان می‌خواهیم گواهی است بر این‌که ما موقعیت و منافع آن‌ها را در نظر می‌گیریم؛ طبیعتاً نه در نقش رفرمیست‌های قیم‌مآبی که اذهان را تخدیر می‌کنند. نه! به‌هیچ‌وجه! بلکه در نقش انقلابیونی که زنان را به شرکت مساوی در بازسازی اقتصاد و روبنای ایدئولوژیکی فرامی‌خوانند.»‏

اواخر دهه‌ی ۱۹۳۰ جامعه‌ی سوسیالیستی شوروی تحت رهبری استالین شاهد عقب‌گردها، گرایشات و اقدامات منفی در عرصه‌ی مسائل مربوط به رهایی زنان، روابط اجتماعی و ارزش‌های ایدئولوژیک و مشخصاً رویکرد به نهاد خانواده بود. در تحلیل از این عقب‌گرد مثل هر روند تاریخی دیگر باید معضلات و موانع عینی، محدودیت‌های ذهنی، نبود تجربه و … عواملی از این‌ دست را در نظر گرفت و جایگاه هر یک را مشخص کرد. واقعیت این است که روند عقب‌گرد به‌ویژه در حول‌وحوش جنگ جهانی دوم، زمانی که خطر حمله‌ی امپریالیست‌ها به شوروی سوسیالیستی زیاد شده بود اوج گرفت. درک‌های اکونومیستی دست در دست گرایش ناسیونالیستی از بالا تا پایینِ جامعه در صفوف دولت و حزب و سازمان‌های توده‌ای انتشار پیدا کرد و مستقیماً به احیاء و تقویت روابط ستمگرانه و عقب‌مانده‌ای که زنان را آماج قرار می‌داد خدمت کرد. این واقعیتی است که در دوره‌ی جنگ جهانی دوم، اوضاع شورویِ سوسیالیستی ازنظر اقتصادی به‌گونه‌ای بود که برای جلوگیری از گرسنگی مردم می‌باید به این عرصه بیش‌ازپیش توجه می‌شد، اما این امر به‌گونه‌ای سازمان‌دهی شد که همه و هر چیز به این موضوع تقلیل داده شد. این تقلیل‌گرایی، موضوع زنان و رهایی آنان را تحت تأثیر قرار داد و درنتیجه‌ی آن، موضوعِ تولیدمثل زنان به‌عنوان امری «طبیعی» در خدمت به وظیفه‌ی میهنی، ستوده شد و حق سقط‌جنین از آنان باز پس گرفته شد. این عملکرد و نگرشی که پشت آن بود، اهمیت و جایگاه مبارزه علیه ستم جنسیتی در انقلابی کردن مداوم و دگرگونی و پیشرفت جامعه را کمرنگ کرد و زیر پا نهاد؛ دستاوردهای انقلاب سوسیالیستی را تضعیف کرد؛ و بستر را برای رشد روابط ستمگرانه و نیروهای بورژوایی در کل جامعه آماده‌تر کرد.

اما این عقب‌گرد جدی و نقاط ضعفی که برشمردیم، ذره‌ای از این حقیقت نمی‌کاهد که حاصل چند دهه مبارزه‌ی آگاهانه خصوصاً در دهه‌ی اول انقلاب و تولد جامعه‌ی نوین سوسیالیستی تحت رهبری حزب کمونیست شوروی، تغییرات عظیم در موقعیت فرودست زنان بود. انقلاب سوسیالیستی باعث شد جامعه‌ای که تا اعماق آن پدر/مردسالاری رخنه کرده بود، شخم زده شود و جوانه‌های روابط و ارزش‌های نوین در سراسر کشور سر برون آورد. زنانی که با پشتیبانی و رهبری دولت نوین پا به صحنه‌ی زندگی اجتماعی و مبارزه‌ی جمعی گذاشتند و در فرایند تغییر و تحول جامعه شکوفا شدند، میوه‌ی همین جوانه‌ها بودند. این دولتی بود که برای ساختن جامعه‌ای فارغ از ستم و استثمار تلاش می‌کرد و به رهایی همه انسان‌ها در سراسر جهان متعهد بود. دستاوردهایی که زنان درنتیجه‌ی انقلاب اکتبر در سال‌هایی که شوروی یک کشور سوسیالیستی بود به دست آوردند، سکوی مهمی است برای پرش به قله‌های رفیع‌تر از آن دوره در جهت رهایی زنان و کل بشریت.

به این منابع رجوع شده است:

§  “International working women’s day” – Lenin

§  You Don’t Know what you Think you “Know” About … The Communist Revolution and the REAL path to Emancipation: Its History and Our Future – Raymond Lotta

§  Part3: The new synthesis and the women question: The emancipation of women and the communist revolution further leaps and radical ruptures – Bob Avakian

§  “A World To Win” – no 24

§  “Class struggle and women’s liberation” – Tony Cliff

§  “Revolutionary women in Russia” – Anna Hillary, Jane Mcdermid

§  “The women’s protest sparked the Russian revolution” – New east network

§  “Women before, during and after the Russian revolution” – Marie Frederiksen

§  “The emancipation of women in Russia before and after revolution” – Elisabetta Rossi

§  “The experience of Socialism in the Soviet Union and China” – Revolution March 12-2006

تصویر زنان در ساختن دنیایی نو،گاهی بر نمایش آثار هنرتجسمی هنرمندان روس

ین سال‌های ۱۹۱۷-۱۹۳۲ در نمایشگاه هنر «رویال آکادمیِ» لندن

 

ف. ارجمند و با همکاری س. جاوید

بگذارید گریزی بزنیم به دنیایی دیگر؛ دنیایی که آرمانِ زیبای مردمی را انعکاس می‌دهد که شور و شوق انقلاب و دنیایی بهتر آن‌ها را به اوج کشانده است. کسانی که برای اولین بار در تاریخ، جامعه نوینی را می‌سازند، تجربه می‌کنند و همراه با آن متحول می‌شوند. انسان‌هایی که تغییرات را در ابعاد مختلف جامعه و در خود روزبه‌روز بیشتر و بیشتر احساس می‌کنند. این زندگی پرهیجان در بسیاری از آثار هنری از نقاشی گرفته تا عکس، گرافیک، مجسمه، فیلم، معماری و دیگر آثاری که در نمایشگاه هنری «رویال آکادمی» در مرکز لندن نشان داده شد، به‌وضوح قابل‌رویت است.

صدها اثر هنری از هنرمندان روس بعد از انقلاب اکتبر (بین سال‌های ۱۹۱۷ تا ۱۹۳۲) در این نمایشگاه، به مناسبت صدمین سالگرد انقلاب اکتبر در روسیه، به نمایش گذاشته شد.

این آثار یک قرن پس از پیروزی انقلاب سوسیالیستی اکتبر برای اولین بار در کشوری خارج از روسیه در معرض نمایش گذارده می‌شد، برخلاف دیگر آثار هنری آن دوره هنر را در برهنگی۱ نمی‌بیند، در خدمت اشراف نیست و به مذهب نمی‌پردازد؛ اما در مقابل نمایشی از اوج خلاقیت هنری و نوآوری را در زمینه‌های مختلف هنرهای تجسمی از هنرمندانی همچون «ولادیمیر مایاکوفسکی»، «کازیمیر ماله‌ویچ»، «واسیلی کاندینسکی»، «ولادیمیر تاتلین»، «آلکساندر رودچنکو»، «لیوبوف پوپوا» و … و همچنین در فیلم‌های کوتاه و مستند از فیلم‌سازانی چون «سرگئی آیزنشتاین» به نمایش درآمد.

آنچه شور و هیجان خاصی را به نمایشگاه این آثار منحصربه‌فرد، خلاق و تحریک‌کننده می‌بخشید، تنها کیفیت این آثار هنری و خلاقیت هنرمندان آن نبود، بلکه این نمایشگاه فرصتی را در اختیار بازدیدکننده‌گان قرار می‌داد که به آینده‌ای روشن سفر کنند که ساختن‌اش یک قرن پیش آغاز شد و مردم و جامعه‌ای را ملاقات کنند که عزم خود را جزم کرده بودند تا علی‌رغم کوه‌هایی از موانع و سختی‌ و جنگ‌هایی که دشمنان قسم‌خورده به راه می‌انداختند به‌پیش روند.

در میان این آثار، نقاشی‌ها و پوسترهایی را می‌بینیم که زنان نقش برجسته‌ای در آن‌ها دارند و دیگر مانند آثار هنری یک قرن پیش غایب نیستند. آن‌ها دیگر به‌مثابه‌ی مریم مقدس، «باکره»، مادرِ خدا و یا یک فردِ مقدسِ مذهبی ظاهر نمی‌شوند. بدن‌شان وسیله‌ای برای لذتِ جنسی مردان و یا ابزاری برای فروش عطر و اودکلن و شامپو نیست. حضورشان در کنج آشپزخانه‌ها، اتاق‌های خواب و سن‌های کاباره تعریف نمی‌شود. موضوع‌شان سرگرم کردن مردان، پختن غذا و شستن لباس‌ها نیست و بالاخره همسر، دختر و یا معشوقه‌ی یک پادشاه، سیاست‌مدار و امثالهم نیستند. آن‌ها در این آثارِ هنری انسان‌هایی‌ هستند که در مرکز تحولات جامعه قرار دارند و در ساختن جامعه‌ی نوین نقش بازی می‌کنند. اکثر این آثار یا واقعیتی را از زندگی زنان انعکاس می‌دهند و یا آنان را به سهم‌گیری در این وظیفه‌ی تاریخی تشویق می‌کنند.

تابلوی «زنان کارگر نساجی» و تابلوی «زنانی که در حال ساختن کارگاه جدیدی هستند» اثر «آلکساندر دیه‌نه‌کا» – ۱۹۲۷ نمایشی است از نقش روشن، واقعی و زنده‌ای که زنان جوان در تحولات جامعه به‌سوی صنعتی شدن بر عهده ‌دارند.

همچنین اثر «دفاع از پتروگراد» از آلکساندر دیه‌نه‌کا نشان می‌دهد، درحالی‌که سربازانِ زخمی به‌صورت پیاده و یا با آمبولانس برای مداوا انتقال داده می‌شوند، رسته‌ی دیگری از گاردِ سرخ برای دفاع از پتروگراد، وارد صحنه می‌شود و صفی از سربازانِ زن در میان آنان هستند که در مرکز این گروهان با مارش نظامی به سمت دروازه‌های شهر در حرکت‌اند.

تابلوی «زمین دهقانان» اثر «بوریس گری‌گوریوف» – ۱۹۱۷ تصویری زنده از دهقانان زن و مردی است که در حال کار کردن بر روی زمین‌اند. همچنین در آثار هنری از مزارع کلکتیو، زنان اگر نقش اصلی را ندارند، بدون شک درجه دوم نیستند. تابلوی «لیدرِ تیمِ مزرعه‌ی کلکتیو» اثر «گریگوری ریاژسکی» – ۱۹۳۲ نشان می‌دهد زنی که لیدرِ تیم است در حال مشورت با زن دیگری است، درحالی‌که افراد دیگر به کار و یا وظیفه‌ی خود مشغول‌اند. تابلویی از «آلکسی پاخوموف» در سال ۱۹۲۸ زنی را در حال برداشت محصول در مزرعه نشان می‌دهد. هم‌چنین عکس‌های متنوعی از زنان دهقان در مزارع کلکتیو و فعالیت‌های اقتصادی زنان کارگر که بانشاط و شادابی و باروحیه‌ی همکاری و تعاون در حال کار کردن هستند، تصویر کامل‌تری را از آن دوران ترسیم می‌کنند و نشان می‌دهند که زنان به‌صورت وسیع در دو عرصه‌ی مهم فعالیت اقتصادی جامعه، صنعت و کشاورزی تا چه اندازه فعال بوده‌اند.

نقش زنان نه‌تنها در نقاشی‌های رئالیستی بلکه در نقاشی‌های آبستره۲ و به‌خصوص در کارهای کازیمیر ماله‌ویچ (پیشرو سبک سوپر‌ماتیسم۳) و دیگر هنرمندان به‌خوبی مشهود است.

«زنی با اره» (از «نیکلای سیوتین» – ۱۹۲۰)، همچنین آثاری چون «زنی با قطعه آهن» (۳۲-۱۹۳۰)، «کله‌ی یک دهقان» که در زمینه‌ی آن زنان در حال کار به روی زمین‌اند، «پرتره‌ی یک زن»، «مارفا و وانکا»، «پیوستن به دهقانان» و «سه زن» (۱۹۳۰) ترکیبی از نقاشی فیگوراتیو۴ و سوپر‌ماتیست از ماله‌ویچ است که در معرض دید بازدیدکننده‌گان قرار داشت.

این آثار آینه‌ای است از تحولاتی که در آن دوران در جامعه در حال وقوع بود و نشان از زنان نوینی دارد که برای اولین بار در جامعه در کنار مردان نقش بازی می‌کنند و آگاهانه مسئولیت رهایی خود و جامعه را به عهده می‌گیرند.

عرصه‌ی دیگر از فعالیت نوین زنان ورزش است و نمونه‌ای از برنامه‌ی عظیمی است که دولت انقلابی برای تحول جامعه داشت. به‌طور مثال لنین و بقیه‌ی رهبران انقلاب روسیه در سال ۱۹۲۰ در کنگره‌ی سوم لیگ جوانان کمونیست شرکت کردند و در آن قطع‌نامه‌ای به تصویب رسید که بر اهمیت تربیت ‌بدنیِ نسل جوان به‌مثابه‌ی عنصر ضروری رشد جوانان در نظام نوین و تکامل بشر، تأکید می‌ورزید. در این کارزارِ تبلیغی نه‌تنها هنرمندانی همانند «اِل لیسیتزکی» و «گوستاو کولسیز» و «آلکساندر دیه‌نه‌کا» آثار زیبایی آفریدند، بلکه «آلکساندر ساموخوالوف» به‌طور مشخص نقاشی‌هایی از زنان ورزشکار آفرید که در این نمایشگاه به نمایش درآمد.

سیاست هنری دولت انقلابی، توده‌ای کردن هنر بود. آن‌ها هنر را به میان مردم و لایه‌های تحتانی بردند. لنین، رهبر انقلاب روسیه، از مدت‌ها قبل بر اهمیت و نقش هنر به‌مثابه‌ی بخش ضروری انقلاب و ساختن جامعه‌ی نوین تأکید می‌کرد. بعد از انقلاب اکتبر هنرمندان حمایت مالی شدند و در بالاترین لایه‌های قدرت سیاسی و سیاست‌گذاری‌های هنر نقش بازی کردند. آزاد بودند تا هنر و آثارشان را میان محروم‌ترین لایه‌های جامعه ببرند و پیام خود را به آن‌ها برسانند؛ از آن‌ها بیاموزند و تحسین و ارج نهادن به آثار هنری را به آن‌ها بیاموزانند.

جهش‌ها و جوشش‌های فکری و هنری در دولت نوبنیاد تأثیرات مهمی را بر جنبش هنری (آوانگارد۵) که در غرب آغازشده بود و از محدودیت‌های سنتی و کلاسیک گسست می‌کرد، نهاد و به آن نیروی بیشتری بخشید. مشخصاً در بخش سوپرماتیسم و کنستراکتیویسم۶ که در روسیه آغاز گشته بود. گسست‌هایی از شیوه‌های کلاسیک و سنتی قبلاً به‌خصوص بعد از انقلاب فرانسه در اروپا به وقوع پیوسته بود، اما نکته‌ی مهم این است که گسست‌های سابق عمدتاً به شکل فرم‌های متفاوتِ هنری خود را نشان می‌دادند اما محتوای آن‌ها تغییرات کیفی نکرده بودند.

در اینجا به‌جاست که به هنر سینما نیز اشاره‌ای کنیم. نوآوری فیلم‌سازان شوروی هم چون «سرگئی آیزنشتاین» و «دزیگا ورتف» در سال‌های ۱۹۲۰، انقلابی در صنعت تدوین و فیلم‌سازی دنیا به وجود آوردند که در خدمت ساختن افکار نوین به‌کار برده شد. به‌طور مثال فیلم «رزمناو پوتمکین» که با به چالش کشیدن قدرت و نظم کهنه، دنیای انقلابی و نویی را به تصویر می‌کشد، می‌خواهد با اتکا به توده‌ها جهان را از کثافات و چرک‌های کهن پاک کند.

«سه ترانه برای لنین» اثری است از دزیگا ورتف که تأثیر انقلاب در موقعیت زنان شرق شوروی را به تصویر می‌کشد. این فیلم بر اساس ترانه‌هایی است که توده‌ها در مناطق شرقی اتحاد شوروی برای لنین سروده‌اند، اپیزود اول آن ترانه‌ای است از زبان یک زن در منطقه‌ای که به خاطر عقب‌مانده‌گی اقتصادی و اجتماعی و نفوذ مذهب و خرافات، مظاهر دنیای کهن بیش ‌از پیش خشن است و زنان بیش از دیگران می‌بایست بهای این عقب‌مانده‌گی را بپردازند. زنی که گذشته خود را با «چهره‌اش در زندانی تاریک اسیر و زندگی کورکورانه‌ای را در جهل و تاریکی دنبال می‌کرده» و خود را همچون «برده‌ای بدون زنجیر» توصیف می‌کند، «تابش حقیقتی» که لنین نماد آن است تغییراتی را برای او و زنان به همراه می‌آورد که در پیروی از آن نقاب اسارت را از چهره برمی‌دارد و به زندگی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در جامعه می‌پیوندد و زندگی را آگاهانه دنبال می‌کند و از برده‌گی رها می‌شود. این زن نمادی است از زنان جوان شرق اتحاد شوروی در آن زمان که سرانجام با شور و شوق و آرزوهای فراوان کارزار «به دور انداختن حجاب» در سال ۱۹۲۷ را آغاز کردند.

در نمایشگاه هنری رویال آکادمی هم‌چنین کارهای بسیاری از زنان هنرمند به نمایش گذاشته شد. هنرمندانی که از پیشگامان هنر آوانگارد در روسیه و اروپا بودند. لیوبوف پوپوا یکی از آنان بود که کاملاً وقت خود را صرف هنر انقلابی، فعالیت‌های هنری، تربیت و آموزش هنر نمود و علاوه بر کار نقاشی، در طراحی صحنه‌ها، تیپوگرافی و نساجی نیز تولیداتی داشت. او بر اثر بیماری در ۱۹۲۴ درگذشت. هم‌چنین «اولگا روژانوا» یکی دیگر از هنرمندان آوانگارد روسیه بود که قبل از انقلاب به گروه آوانگارد سوپرماتیست روسیه به رهبری کازیمیر ماله‌ویچ، پیوست. کارهای هنری‌اش در سبک‌های سوپرماتیسم، کوبو۷ – فیوچریست۸ و آبستره است. در دو سال اول انقلاب کارهای آبستره بسیاری را تولید کرد، اما در سال ۱۹۱۸ درحالی‌که شبانه‌روزی برای تدارک جشن اولین سالگرد انقلاب اکتبر کار می‌کرد سرما خورد، سرماخورده‌گی‌اش به بیماری دیفتری منجر شد و فرصت بیشتری برای تحول کارهایش نیافت و در سن ۳۲ سالگی درگذشت.

آثار هنرمندان زن دیگری نیز در این نمایشگاه عرضه شد. این در شرایطی بود که زنان در دیگر کشورها به دلیل ملاحظات مذهبی، اجتماعی و سنتی حق ورود به این حرفه که «قلمرو مردان» محسوب می‌شد را نداشتند. اوضاع در کشورهای غربی هم خیلی بهتر نبود. هنر به طبقات اشرافی تعلق داشت و عمدتاً مردانه بود. تاریخ هنرهای تجسمی غرب که کسانی همچون میکلانژ، داوینچی، رامبراند و غیره را آفریده است، به هنرمندان زن فرصت چندانی برای شکوفایی استعدادهای‌شان نداده است؛ و در این میان انگشت‌شمار هنرمندان زن مثل «کامیل کلودل» که در دوران خود مطرح می‌شود، زیر سایه و به‌مثابه‌ی معشوقه‌ی «آگوست رودن» (مجسمه‌ساز مشهور فرانسوی) شناخته و معروف می‌شود و نه به‌مثابه‌ی یک هنرمند مستقل.

رهبران انقلاب اکتبر هم‌چنین در سال‌های اول انقلاب با یک ابتکار بزرگ و به‌منظور تشویق هنر و برجسته کردن قهرمانان ملی و بین‌المللی تصمیم گرفتند که مجسمه‌ی برخی از انقلابیون را در مکان‌های مختلف شهر برپا کنند، در لیستی که لنین به این منظور پیشنهاد کرده بود نام دو زن وجود داشت ازجمله نام روزا لوکزامبورگ از رهبران کمونیست‌ آلمان.

تحولات کیفی در هنرهای تجسمی در شوروی در این دوران تابع تغییر و تحولات در جامعه بود و به همین ترتیب تصویر شخصیت زنان در آن‌ها را نه می‌توان اتفاقی و تصادفی دانست و نه می‌توان از فرایند انقلابی و شور و شوقی که در جامعه و هنر بر اثر آن به راه افتاده بود جدا کرد. اقدامات و قوانینی علیه شونیسم مردسالارانه در اولین روزهای انقلاب در حقیقت تغییر فرم و شخصیت زنان در این آثار ـ که تا حدی در این نمایشگاه به نمایش گذاشته شد ـ نیز در پرتو چنین شرایطی بود. حضور آزادانه و پررنگ شمار بیشتری از زنان در عرصه‌ی کار و زندگی خارج از چارچوب خانواده‌ی سنتی، بیان شکل‌گیری شخصیت جدیدی از زن است که زائده و یا ضمیمه‌ی شوهر، یا پدر، یا برادر خود و یا هیچ مردی دیگری نیست بلکه متکی‌به‌خود است. بیانی است از این واقعیت که زنِ نوین واقعی در جامعه‌ای نوین در حال متولد شدن است و می‌خواهد حضور پرقدرت خود را به هنر و ادبیات زمانه دیکته کند.

با این وجود، برخی این تغییرات در تصویرِ شخصیت زن در آثار هنری و ادبی را کافی ندانسته و یا منکر آن می‌شوند. واقعیت این است که گرچه تغییرات بزرگ و جهش‌واری در رابطه با شیوه‌ی مالکیت، روابط تولیدی و سازمان‌دهی جامعه صورت گرفت اما رابطه‌ی مستقیمی بین این تغییرات و تأثیراتی که بر روبنای جامعه، افکار مردم و حتا بخش روشن‌فکر آن می‌گذارد، وجود ندارد و نمی‌توانست داشته باشد. هم‌چنین تغییر جهت‌گیری در جامعه در مورد زنان به معنای رهایی نهایی زنان نبود. یک نکته‌ی مهم این است که رهبران انقلاب علی‌رغم تلاش‌های آگاهانه برای رفع محدودیت‌هایی که جامعه‌ی کهن و نهادهای مربوط به آن علیه زنان به وجود آورده بودند و تلاش‌های آگاهانه و پرقدرت‌شان در این مسیر، توانایی‌های جنبش زنان و ضرورت‌های برانگیختن آن را به‌اندازه‌ی کافی درک نکرده بودند. علاوه بر آن، جامعه‌ی روسیه قبل از انقلاب اکتبر جامعه‌ای عقب‌مانده بود که ستم بر زنان و موقعیت درجه دوم زنان در آن به‌شدت نهادینه‌شده بود. خانواده‌ی سنتی، سلطه‌ی مذهب و کلیسای ارتدکس ادامه‌ی مناسبات عقب‌مانده را تضمین می‌کرد. تغییراتی که بعد از انقلاب اکتبر به وقوع پیوست، تنها جهش اولیه‌ای بود. هنوز تفکرات سنتی به‌خصوص در مورد زنان هم در جامعه و هم در میان هنرمندان پافشاری می‌کرد. از همه مهم‌تر بی‌تجربگی و هم‌چنین دیدگاه‌های متفاوتی در جهت‌گیری‌های سیاسی در رابطه با هنر وجود داشت که باعث شد از سرعت و تأثیر تغییرات بر هنر کم کند.

آزادی، فرصت و کمک برای هنرمندان نیز فراهم شد اما همه‌ی آنان یک فکر نبوده و یا حتا لزوماً با جهت انقلاب اکتبر موافق نبودند، برخی از هنرمندان یا جوهر انقلاب اکتبر را درک نکرده و همراهی‌شان با انقلاب عمیق نبود و یا این‌که با انقلاب اکتبر لزوماً موافق نبودند. در این میان نمی‌توان حساسیت‌های جامعه‌ی هنری را نیز نادیده گرفت که در مقابل امواج و تلاطم‌های سیاسی و اجتماعی نیروی فوق‌العاده‌ای می‌گیرد و با موج‌ها شنا می‌کند و یا در مقابل تضادهای پیچیده عقب‌نشینی کرده و مأیوس می‌شود. به‌این‌ترتیب صحنه‌ی هنری نیز صحنه‌ی مبارزه‌ی حادی است که از مبارزات جاری در جامعه نشأت می‌گیرد. بعد از انقلاب اکتبر در جامعه کسانی چون ماله‌ویچ، مایاکوفسکی، لیسیتزکی و آیزنشتاین بودند که نقش مهم هنر در ساختن دنیای نو را درک می‌کردند و تلاش کردند تا با سلاح خود به تغییر و تحولات آن یاری رسانند. در مقابل کسانی هم بودند که اوضاع نوین را برنتافتند و راه مهاجرت را در پیش گرفتند، همانند واسیلی کاندینسکی که سه سال بعد از انقلاب روسیه را ترک کرد.

اما تغییرات و جهش‌های شگرف در موقعیت زنان و نقش و شخصیت آنان در آثار هنری و ادبی هنگامی ملموس‌تر درک می‌شود که تصویر شخصیت زن در ادبیات و هنر قبل از انقلاب اکتبر را از نظر بگذرانیم که چگونه زنان موجوداتی ناموجود بودند و یا در صورت وجود، افرادی بی‌اراده و بی‌ارزش یا عفریته و فتنه‌گر بودند که در جایگاهی بهتر از همسر و یا معشوقه‌ی مردان نمی‌توانستند قرار گیرند و آن‌جایی که در اوج قرار می‌گرفتند باید نقش مادری‌شان را خوب ایفا می‌کردند.

برخی نیز مطرح می‌کردند که دخالت‌ها و تشویق دولت انقلابی در تولید پوسترهای وسیع به‌منظور تشویق زنان برای سهم گرفتن در کارهای اقتصادی و اجتماعی استفاده‌ی ابزاری از زنان بوده است. این واقعیت ندارد، تلاش‌های همه‌جانبه و ایجاد زمینه‌های قانونی و زیربنایی و فرهنگی، به‌منظور تشویق زنان به پاره کردن زنجیرهای‌شان و گسست از مناسبات تنگ خانواده‌ی سنتی و کارخانگی و شرکت در اجتماع به‌مثابه‌ی انسان‌ها بود تا بتوانند وجود مستقل خود را ابراز کنند. علاوه بر آن رهبران انقلاب درک می‌کردند و بر این ضرورت واقف بودند که پیشروی در جاده‌ی انقلاب در مسیر ساختن جامعه‌ای بدون ستم و استثمار بدون شرکت فعال زنان در همه‌ی عرصه‌های سیاسی ـ اقتصادی ـ اجتماعی ممکن نیست.

شاید بتوان گفت که تلاش‌هایی که انقلاب روسیه آگاهانه برای فائق آمدن بر پدرسالاری کرد به‌اندازه کافی در آثار هنری که در این نمایشگاه به نمایش گذارده شده بود، منعکس نشد؛ اما علی‌رغم آن، تصویر متفاوتی که از زنان کارگر و دهقان، هنرمندان، مبلغان و ورزشکاران ارائه شد، خون تازه‌‌ در رگ‌های جامعه را نشان می‌دهد و اثباتی است بر این واقعیت که هنگامی‌که جامعه از قیدوبندهای جوامع استثماری چون استبداد و دیکتاتوری، مذهب و سنت‌های ارتجاعی و ایده‌های کهن به معنای واقعی رها شود، تأثیرات شگرفی را بر هنر و خلاقیت‌های هنرمندان خواهد گذاشت؛ و آنگاه‌که شوق برخاسته از این رهایی در آن‌ها نهادینه شود، زیبایی‌های زندگی و جامعه در خدمت به جامعه‌ی بشری به تصویر کشیده خواهد شد.

۱- اشاره‌ای است به موج فراگیر در به تصویر کشیدن زنان برهنه در آثار هنری در نیمه‌ی دوم قرن نوزده و اوایل قرن بیست که می‌توان نقطه‌ی شروع آن را تابلوی «ناهار در چمن‌زار» (ادوارد مانه ـ ۱۸۶۳) به‌حساب آورد.

۲- انتزاعی (آبستره) این جنبش در ۱۹۱۰ در روسیه توسط واسیلی کاندینسکی مطرح شد. در این جنبش هنرمندان با استفاده از عدم بازنمایی عینی و بیان تجسمی نوین خط و رنگ و با خلاصه نمودن مضامین و موضوعات، به عناصر بنیادین چون خط، سطح برای بیان کلیت و کلی‌گویی سود می‌جستند.

۳- سوپر‌ماتیسم (والاگرایی) سوپرماتیسم سبکی متشکل از ترکیب‌بندی‌های نظام‌یافته‌ی انتزاعی است که در سال ۱۹۱۳ توسط ماله‌ویچ در روسیه پایه‌گذاری شده است. هنرمندان این سبک با استفاده از سطوح هندسی هم‌خانواده، با استفاده از رنگ‌های ناب و خالص چون سفید و سیاه درصدد بیان احساسات می‌باشند.

۴- فیگوراتیو به آن دسته از آثار هنرهای تجسمی گفته می‌شود که نمودی از دنیای واقعی در آن وجود دارد و عموماً در مقابل هنر انتزاعی به کار می‌رود.

۵- آوانگارد (پیشرو) به هنرمندان، نویسنده‌گان و شاعرانی گفته می‌شود که در یک دوره معین، پیشروترین اسلوب‌ها یا مضامین را در آثارشان استفاده کرده‌اند و اغلب بانی جنبش‌های نو بوده‌اند. پیشرو بودن بیان‌گر گرایشی است که هنجارهای پذیرفته‌شده در اجتماع را عموماً در حیطه‌ی فرهنگی به چالش می‌کشد.

۶- کنستراکتیویسم، مکتبی در عرصه‌ی هنر و معماری که از سال ۱۹۱۵ در روسیه به وجود آمد، نافی ایده‌ی «استقلال هنر» بود. در عوض هنر را عملی با اهداف اجتماعی معرفی می‌کرد و تأثیر زیادی بر جنبش هنر مدرن در قرن بیستم داشت، ولادیمیر تاتلین از چهره‌های پیشتاز کانستراکتیویسم به شمار می‌آمد.

۷- کوبیسم (حجم‌گرایی) مکتبی است که در آن، نمایش توأم زوایای دید مختلف (فضاسازی هم‌زمانی) برای بیان کلیت مضامین وجود دارد. در صورت چنین عملکردی، ساختار واقعی شکل شکسته شده و اشکالی انتزاعی به وجود می‌آیند. پیروان این مکتب با استفاده از قوانین فیزیک کوانتومیک، سعی در القای عامل زمان‌دارند. پابلو پیکاسو و ژرژ براک، سردمداران این مکتب هستند.

۸- فیوچریسم در ابتدای قرن بیستم در نقاشی ایتالیا به وجود آمد در این مکتب تلاش می‌شد حرکت، قدرت و سرعت زندگی صنعتی مدرن با استفاده از فرم‌های پرتحرک به تصویر درآید. در روسیه مایاکوفسکی و «ناتالیا گونچارووا» از چهره‌های شاخص فیوچریسم بودند.

امیر پیام:انقلاب اکتبر، راهی که باید رفت!

یادداشت های جنبش کارگری

در صدمین سالگرد انقلاب اکتبر شاهد توجه وسیع و اظهارنظرات گسترده نسبت به این انقلاب هستیم. نگاه ها دوباره بسوی انقلاب اکتبر بازگشته  و گروهی به امید تکرار آن و گروهی دیگر از بیم تکرار آن در دفاع از این انقلاب و یا برای دوری جستن از آن می گویند و می نویسند. از نیروهای راستین و وفادار به طبقه کارگر تا رسانه های دست راستی و مراکز آکادمیک بورژوایی تا چپ هایی که به اختیار و یا تحت فشار فضای ضد کمونیستی پس از بلوک شرق از انقلاب اکتبر و آرمانهای آن امتناع  ورزیدند و نیز تا برگزاری کنفرانس های بزرگ بین المللی در مسکو و پکن همه مشغول بررسی این انقلاب و تاثیرات عمیق و عظیم و تاریخ ساز آن هستند. بررسی هایی که بسیار کمتر از گذشته حامل زبان و ادبیات ضد کمونیستی جنگ سرد اند و عمدتا تایید آمیز و مثبت و یا مخالفت هایی محتاطانه و محترمانه می باشند. دیگر کسی از «جنایات» و «خشونت ها» کذایی انقلاب اکتبر و یا «توطئه» و «کودتا» خواندن آن چیزی نمی گوید. اگر سال ۱۹۸۹ و فروپاشی دیوار برلین اعلام پیروزی ضد کمونیسم جهانی و اعلام قدر قدرتی و ابدیت کاپیتالیسم بود، نزدیک به سه دهه پس از آن، و اکنون، صدمین سالگرد انقلاب اکتبر به اعلام شکست همان ضد کمونیسم جهانی و قدر قدرتی کاپیتالیسم و به اعلام پیروزی مجدد انقلاب اکتبر و آرمانهای آن بدل شده است. آری انقلاب اکتبر بازگشته است، آنهم پس از سه دهه مقاومت در زیر تاخت و تاز همه جانبه اقتصادی و سیاسی و ایدئولوژیک و فرهنگی کل ضد کمونیسم و کاپیتالیسم مسلط بر جهان. خبر را باید دریافت و آنرا بزرگ و گرامی داشت.

برای توضیح این تحول مبارک و اینکه چرا در صدمین سالگرد انقلاب اکتبر همه سرها بسوی آن برگشته طبعا نفس صد ساله شدن آن چیزی را توضیح نمی دهد. سالگرد هیچ انقلابی تاکنون در سطح جهانی چنین مورد توجه قرار نگرفته است. حتی انقلاب کبیر فرانسه که بزرگترین انقلاب بورژوای بود نیز غیر از مراسم دولتی روز ملی در ۱۵ جولای آنهم تنها در فرانسه هیچگاه سالگردها و یا اولین و دومین صدمین سالگردهای آن مورد توجه جهانی قرار نگرفت.  طرح برجسته جهانی برای انقلاب اکتبر را باید در جایی دیگر و در عوامل زیر جستجو نمود.

همه انقلابات ماهیتا غیر پرولتری، از انقلابات بورژوایی و خرده بورژوایی و ملی و استقلال طلبانه و ضد امپریالیستی تا  انقلابات ارتجاعی اسلامی و  رنگی های پس از جنگ سرد، به آرمانهای مشترک خود که چیزی جز همین نظام مستقر کاپیتالیستی نبود دست یافته اند و رسالت تماما سرمایه دارانه و استثمارگرانه خود را به سرانجام رسانده اند. آرمانهای اقتصادی و سیاسی و ایدئولوژیک و فرهنگی و ارزشی این دست انقلابات بیش از دو قرن است که به تدریج در سراسر کره زمین مستقر و مسلط شده و  مدتهاست که دوران انحطاط و تباهی آنها آغاز شده و جاری است. این آرمانهای بورژوایی نه تنها از هر گونه جنبه مثبت برای بشریت تهی هستند، بلکه منشا و علت العلل همه مصائب دنیای امروز اند. اساس شیوه تولید سرمایه داری، اقتصاد بازار آزاد، بازارهای بورس و مالی، دمکراسی، ملت گرایی، قوم پرستی، مذهب، فردگرایی، تجمل، مصرف گرایی، پول پرستی، رقابت، و همه همه در عمل به فقر و فلاکت و بی حقوقی و ناامنی و بی حرمتی برای میلیاردها کارگر مزدی انجامیده اند. فراتر از این، آرمانهای بورژوایی در این دوران انحطاط و تباهی خود با آلوده کردن محیط زیست و آب و هوا و خوراک بشر به تهدیدی ویرانگر علیه نفس حیات و هستی انسان بدل گشته اند.

در  تقابل و در نفی کلیت نظام سرمایه داری با همه انقلابات و آرمانها و ایدئولوژی ها و فرهنگ ها و ارزشهای آن است که انقلاب پرولتاریایی اکتبر با برافراشتن آرمان رهایی قطعی انسان از مصائب  نظام ستمگر و تبعیض آمیز طبقاتی موجود امکان فرا رفتن از آنرا نوید می دهد. بنابراین انقلاب اکتبر همچنان زنده و نوید دهنده بر فراز جامعه بشری در گشت و گذار است. چرا که اکثریت عظیم این جامعه یعنی کارگران و همه انسانهای زحمتکش و تحت ستم به آن نیاز دارند و به آن رجوع می کنند و پرچم آنرا بدست خواهند گرفت.  از اینروست که در صدمین سالگرد انقلاب اکتبر شاهد درخشش جهانی آن هستیم.

اما شرایط مشخص دنیای سرمایه داری امروز بیش از هر موقع، و حتی بسیار بیشتر از مقطع ۱۹۱۷، اهمیت و ضرورت رجوع به انقلاب اکتبر را طرح می کند. برای نظام سرمایه داری که از بدو تولد سیاسی اش یعنی انقلاب کبیر فرانسه آنتی تز خود یعنی کمونیسم را در قالب جنبش بابوفیستی  به همراه داشته و سپس بی وقفه زیر تهدید اشکال مختلف نهضت ها ی کمونیستی به حیات خود ادامه داد، سه دهه اخیر پس از فروپاشی بلوک شرق فرصت بی سابقه ای بود که تا اگر ذره ای پتانسیل مثبت برای بشریت دارد در فقدان تهدید کمونیسم در این دوره به نمایش بگذارد. اما همانطور که معلوم بود و غیر از این انتظار نمی رفت نظام سرمایه داری از این  فرصت با فراغ بال برای فعال نمودن و بکار انداختن و بیرون ریختن حداکثری همه ظرفیت ویرانگر و توحش ضدانسانی اش استفاده نمود. در کنار عظیم ترین پیشرفت های علمی و تکنولوژیک که  حاصل قدرت لایزال اندیشه بشری و نیروی خلاقیت انسانی اند، زندگی انسان امروزاز هر نظر بدتر و وخیم شده است: از لحاظ اقتصادی فقیرتر و محتاج تر و ناامن تر و درمانده تر، از لحاظ سیاسی بی حقوق تر و بی اختیار تر و دنباله رو تر و تحت سلطه و سرکوب شده تر، از لحاظ ایدئولوژیک گرفتار در چنگال انواع ایدئولوژی های کانسرواتیو  و لیبرال و نئولیبرال و ناسیونالیستی و راسیستی و فاشیستی و قومی و مذهبی، از لحاظ فرهنگی بیگانه تر و اتمیزه و ایزوله و بازیچه بازارهای مد و صنعت تبلیغات تجاری و سردر گریبان هویت سازی های فردی و «هپی نس» های بی محتوا برای پرهیز  از مصائب روزگار، و بالاخره از لحاظ ارزشی خود پرست و خود محور و رقیب یکدیگر و منفعت طلب و نامهربان و خشن.

اگر اینها بخشی از حقایق دنیای امروز است، بخش دیگر آن مربوط به بحرانهای عظیم اقتصادی و سیاسی و نظامی و محیط زیستی است که بطور فزاینده ای امید به هرگونه ترمیم و اصلاح و بهبود وضع موجود و شرایط زندگی در چارچوب نظام سرمایه داری را به سراب بدل نموده و آینده تیره و تاری را تصویر می کنند. طوری که آن خوش بینی ساده انگارانه دهه نود قرن گذشته که می پنداشت با فروپاشی بلوک شرق و برقراری سلطه بلامنازع اقتصاد بازار و دمکراسی و فردگرایی دنیای سعادتمندی در دسترس است، اکنون جای خود را به بطور فزاینده ای به بدبینی درست و بحق علیه نظام موجود می دهد. اگر در آن دوره خوش بینی بهبود اوضاع انتظاری عمومی بود،  امروز اما خراب تر نشدن اوضاع و دفع تهدید اساس زندگی به نگرانی و دغدغه عمومی بدل شده است. همه اینها به معنای بی افقی مطلق و همه جانبه نظام سرمایه داری است که ضرورت قرار گرفتن افق نوینی در مقابل جامعه را تعجیل نموده است. اگر همین ضرورت بعضا به تجدید حیات نیروهای ضد بشری فوق دست راستی و فاشیسم و شبه فاشیسم منجر شده، اما برای اکثریت عظیم مردم که تجربه خونین فاشیسم را در ذهن دارند، افق نوین چیزی جز آنتی تز کلیت نظام سرمایه داری یعنی انقلاب پرولتاریایی اکتبر نمی تواند باشد.

بنابراین علل طرح گسترده و برجسته شدن انقلاب اکتبر و جلب توجه همگانی به آن در صدمین سالگرد این انقلاب بیش و پیش از هر چیز ریشه در تناقضات بنیادین ومادی دوران کنونی نظام سرمایه داری، و پدیدار شدن بن بست های آن، و نیز ضرورت مادی طرح افقی نوین برای عبور از این نظام نهفته است.

تناقضات و بن بست های نظام سرمایه داری اما در جامعه ای مثل ایران و تحت سیطره یکی از ارتجاعی ترین حکومت های سرمایه داری یعنی جمهوری اسلامی تشدید شده و برافراشتن پرچم انقلاب اکتبر یعنی انقلاب کارگری را ضروری تر می نماید. نظام سرمایه داری ایران و جمهوری اسلامی در چنان تناقضات لاینحل و خرد کننده ای قرار دارند که حل آنها تنها در گرو نفی آنها و منوط به برچیدن کلیت این  نظام اقتصادی و سیاسی است. این نظام ممکن است با اتکا به سرکوب از یکسو و فقدان آمادگی سیاسی و تشکیلاتی طبقه کارگر از سوی دیگر همچون گذشته به حیات خود ادامه دهد، اما این حیات مثل همیشه، چیزی جز تشدید بیشتر فقر و فلاکت و بی حقوقی و ناامنی و بی حرمتی برای طبقه کارگر نخواهد بود. در این تردیدی نباید داشت. نظام سرمایه داری در همه جا و در مراکز قدرتمندتراش مدتهاست که نیروی تخریب جامعه بشری است، و این نظام تحت حکومت فاسد و مستبد و خونبار جمهوری اسلامی مخرب تر و ویرانگرتر است. در مقابل طبقه کارگر در همه جا و بویژه در ایران و برای یک زندگی بهتر آلترناتیوی جز انقلاب اکتبر موجود نیست و باید برای آن آماده شد.

اما سخن از انقلاب اکتبر بدون سخن از وجود حیاتی حزب کمونیستی و طبقاتی کارگران که رهبر و استراتژیست و سازمانده  و نیروی فاعله و مجری آن بود یعنی حزب بلشویک سخنی بی معنا خواهد بود. اگر انقلاب اکتبر در زمان خودش بدون حزب بلشویک رخ نمی داد، امروز نیز وجود حزبی در خطوط عمومی تئوری و سیاست و نیز بافت پرولتاریایی تشکیلاتی اش نظیر حزب بلشویک پیش شرط وقوع هر انقلاب کارگری است. برای طبقه کارگر ایران ساختن و ایجاد چنین حزبی بویژه در دورانی که هیچیک از احزاب چپ و کمونیستی موجود پاسخگوی نیاز تحزب یابی طبقه کارگر نیستند بسیار ضروری و حیاتی و عاجل است.

امیر پیام

۲۴ آبان ماه ۱۳۹۶

۱۶ نوامبر ۲۰۱۷

amirpayam.wordpress.com

*********************************************

 

هشدار ۵ سازمان سندیکایی فرانسه نسبت به خطرمرگ محمود صالحی

ما، سندیکاهای فرانسه، لغو محکومیت های غیرعادلانه که مغایر با آزادی ها و حقوق اساسی بوده و نیز آزادی فوری و بی قید و شرط همه فعالان دربند که به خاطر فعالیت های سندیکائی و دفاع از حقوق به حق مزدبگیران زندانی شده اند، به خصوص رضا شهابی و اسماعیل عبدی، را خواستاریم.
ما از دولت ایران می خواهیم که معالجات و مراقبت های درمانی مناسب و شایسته محمود صالحی را تضمین کرده و هم چنین آزادی فوری و بی قید و شرط او را.
آیت‌الله سید علی خامنه ای
رهبر جمهوری اسلامی ایران
دفتر رهبری
تهران، ایران
پاریس ۱۴ نوامبر۲۰۱۷
یک سندیکالیست در خطر مرگ
عالیجناب
سازمان های سندیکایی فرانسوی س اف د ت، س ژ ت، اف اس او، سولیدر، او ان اس آ، توجه شما را نسبت به وضعیت محمود صالحی، یک رهبر سندیکایی که در زندان در خطر مرگ قرار دارد، جلب می کند.
در سپتامبر ۲۰۱۵ محمود صالحی به ۹ سال زندان تعلیقی محکوم شده بود. او در روز شنبه ۲۸ سپتامبر هنگامی که از بیمارستان به خانه اش باز می گشت توسط چهار مأمور امنیتی در لباس شخصی دستگیر و مستقیما به دادگاه شهر سقز در استان کردستان برده می شود. خاطر نشان می شویم که صالحی مجبور است که دو بار در هفته برای انجام دیالیز کلیه به بیمارستان مراجعه کند. در دادگاه دادستان به او می گوید که محکومیت اولیه اش به یک سال زندان تبدیل شده است که به فوریت باید اجرا شود. او را بلافاصله از دادگاه به زندان مرکزی شهر سقز منتقل می کنند.
محمود صالحی از بیماری کلیوی و نارسایی قلبی وخیمی رنج می برد که همگی ناشی از شرایط زندان سال ۲۰۱۵ و فقدان مراقبت های پزشکی و درمانی در زندان بودند. در ۳ نوامبر در پی یک حمله قلبی در زندان، صالحی را به بیمارستان امام خمینی شهر سقز منتقل می کنند. پزشگان معالج وابسته به زندان گفته اند که صالحی باید تحت درمان دائمی قرار گیرد و از این رو نباید به زندان بازگردانیده شود.
در حال حاضر صالحی در زندان از معالجات و مراقبت های درمانی لازم برخوردار نیست و وضعیت سلامتی اش بسیاروخیم است. لذا انتقال ‏فوری و بدون فوت وقت او به بیمارستانی در خارج از زندان امری ‏مبرم و اجتناب ناپذیر است.‏‎
حبس صالحی، نظیر حبس دیگر کارگران زندانی تخطی از حقوق بشر و آزادی های اساسی سندیکایی است. جمهوری اسلامی ایران، به عنوان یک عضو سازمان جهانی کار، نشان داده که تعهدات خود در چارچوب توافق نامه های بین المللی سازمان جهانی کار، به ویژه حق کارگران ایران در ایجاد تشکلات مستقل را مراعات نمی کند.
ما، سندیکاهای فرانسه، لغو محکومیت های غیرعادلانه که مغایر با آزادی ها و حقوق اساسی بوده و نیز آزادی فوری و بی قید و شرط همه فعالان دربند که به خاطر فعالیت های سندیکائی و دفاع از حقوق به حق مزدبگیران زندانی شده اند، به خصوص رضا شهابی و اسماعیل عبدی، را خواستاریم.
ما از دولت ایران می خواهیم که معالجات و مراقبت های درمانی مناسب و شایسته محمود صالحی را تضمین کرده و هم چنین آزادی فوری و بی قید و شرط او را.
CFDT : preau@cfdt.fr
CGT : fabienne.cru@orange.fr
FSU : michelle.olivier@snuipp.fr
Solidaires : contact@solidaires.org
UNSA : emilie.trigo@unsa.org

رونوشت به:
آقای حسن روحانی، رئیس جمهور
آقای صادق لایجانی، رئیس قوه قضائیه
دفتر دائمی جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد
ترجمه و پخش از :
همبستگی سوسیالیستی با کارگران ایران – فرانسه
اتحاد بین المللی درحمایت از کارگران در ایران – پاریس

متن فرانسه:
Leader of the Islamic Republic
Ayatollah Sayed ‘Ali Khamenei
Email: info_leader@leader.ir or contact@leader.ir
Un syndicaliste en danger de mort en Iran
Votre excellence
Les organisations syndicales françaises CFDT, CGT, FSU, Solidaires et UNSA, attirent votre attention sur la situation de Mahmoud Salehi, un leader syndical en danger de mort dans une prison iranienne.
Mahmoud Salehi avait été condamné en septembre 2015 à neuf ans de prison avec sursis. Le samedi 28 octobre 2017, il a été arrêté par quatre agents en civil alors qu’il quittait l’hôpital où il se rend deux fois par semaine pour une dialyse. Le syndicaliste a été emmené au tribunal de Saqqez, dans la province du Kurdistan iranien, où le procureur a déclaré que la condamnation initiale avait été commuée en un an de prison ferme, avec effet immédiat. Mahmoud Salehi a été transféré à la prison centrale de Saqqez pour l’exécution de sa peine.
Mahmoud Salehi souffre de plusieurs pathologies cardiaques et rénales, résultats du manque de soins subi lors de sa dernière incarcération en 2015. Il a été transféré à l’hôpital Khomeini de la ville de Saqqez après une crise cardiaque en prison le 3 novembre. Les médecins attachés au système d’application des peines ont signalé qu’il devait bénéficier d’un traitement continu et ne pas retourner en prison.

Il est actuellement sans soins appropriés et son état de santé devient critique. Il doit donc, le plus rapidement possible, être transféré dans un hôpital hors du milieu carcéral.
La détention de M. Shalehi, comme celle d’autres prisonniers, est en violation des droits humains et syndicaux fondamentaux. La République islamique d’Iran ne respecte pas les engagements pris dans le cadre des conventions internationales du travail, en tant que membre de l’OIT, notamment la reconnaissance du droit des travailleurs iraniens à établir leurs organisations indépendantes.
Nous, syndicats français, demandons l’annulation de ces condamnations injustes et contraires aux droits international et la libération immédiate et sans conditions de tous les activistes emprisonnés en raison de leurs activités syndicales en particulier Reza Shahabi et Esmail Abdi.
Nous appelons votre gouvernement à assurer des soins appropriés et dignes à Mahmoud Shalehi ainsi que sa liberté immédiate et inconditionnelle.
CFDT : preau@cfdt.fr
CGT : fabienne.cru@orange.fr
FSU : michelle.olivier@snuipp.fr
Solidaires : contact@solidaires.org
UNSA : emilie.trigo@unsa.org
Copies à :
President of the Islamic Republic of Iran
Hassan Rouhani
Email: media@rouhani.ir
The Judiciary of the Islamic Republic of Iran
High Council of Human Rights
info@humanrights-iran.ir
Permanent Mission of the Islamic Republic of Iran to the United Nations
Email: iran@un.int

متن انگلیسی:

Leader of the Islamic Republic
Ayatollah Sayed ‘Ali Khamenei
Email: info_leader@leader.ir or contact@leader.ir
Unionist in danger of death in Iran
Your excellence
French trade unions CFDT, CGT, FSU, Solidaires and UNSA, draw your attention to the situation of Mahmoud Shalehi, a trade union leader in danger of dying in an Iranian prison.
Mahmoud Salehi was sentenced in September 2015 to 9-year imprisonment. On Saturday, October 28, 2017, he was arrested by four plainclothes officers while he was leaving the hospital where he goes twice a week for dialysis. The unionist was taken to the Saqqez court in Iran’s Kurdistan province, where the prosecutor said the initial sentence had been commuted to one year, with immediate effect. Mahmoud Salehi was transferred to Saqqez Central Prison for execution of his sentence.
Mahmoud Salehi suffers from several heart and kidney diseases, the consequences of the medical negligence during his 2015 imprisonment. He was transferred to Khomeini Hospital in Saqqez City after a heart attack in prison on November 3rd of this year. Prison medical authorities believe that Salehi must receive appropriate treatments out of prison.
He is currently without proper care and his health is becoming critical. He must therefore be immediately transferred to a hospital outside the prison environment.
Mr. Shalehi’s detention, like that of other jailed workers, is in violation of basic human and trade union rights. The Islamic Republic of Iran is failing to honor its commitments under international labor conventions, as a member of the ILO, including recognition of the right of Iranian workers to establish their independent organizations.
We, the French trade unions, call for the annulment of these unjust and unfair condemnations of international rights and the immediate and unconditional release of all activists imprisoned for their trade union activities, in particular Reza Shahabi and Esmail Abdi.
We call on your government to provide appropriate and dignified care to Mahmoud Shalehi and his immediate and unconditional freedom.
CFDT : preau@cfdt.fr
CGT : fabienne.cru@orange.fr
FSU : michelle.olivier@snuipp.fr
Solidaires : contact@solidaires.org
UNSA : emilie.trigo@unsa.org
Copies to:
President of the Islamic Republic of Iran
Hassan Rouhani
Email: media@rouhani.ir
The Judiciary of the Islamic Republic of Iran
High Council of Human Rights
info@humanrights-iran.ir
Permanent Mission of the Islamic Republic of Iran to the United Nations
Email: iran@un.int

ابراهیم علیزاده:ضرورت همیاری و گسترش کمکهای مردمی به زلزله زدگان

ساعت ۲۱ و ۴۸ دقیقه شب ۲۱ آبانماه ۱۳۹۶، زلزله قوی به شدت هفت و ۲ دهم در مقیاس ریشتر، که قوی ترین زلزله جهان در سال جاری محسوب می شود، بخش های وسیعی از کردستان ایران و عراق را لرزاند. مرکز زلزل
ه شهرک ازگله در استان کرمانشاه بود اما شعاع آن بخشهای وسیعی از کردستان ایران و عراق را لرزاند. نزدیک به دو ملیون نفر در شعاع تخریبی این زلزله زندگی می کنند. اگر چه بیلان خسارات انسانی زلزله هنوز بطور دقیق روشن نیست، اما صحبت از صدها کشته، هزاران زخمی و ویرانی های گسترده است. این درحالی است که مناطق زلزله زده با کمبود دارو، سرم، تخت و تجهیزات بیمارستانی، چادر، پتو، وسائل گرمائی وسایل بهداشتی و غذا روبرو هستند. عملیات آوار برداری به کندی صورت می گیرد. اکثر روستاهای کرمانشاه آب، برق و گاز ندارند. ۸۰ روستای مرزی استان کرمانشاه در شهرستان‌های ثلاث باباجانی، قصر شیرین و سرپل ذهاب، به صورت کامل تخریب شده اند. بیشترین میزان خسارت و بیشترین تعداد کشته‌شدگان در شهرستان سرپل ذهاب گزارش شده است. نیمی از ساختمان‌های این شهر و تقریبا همه ساختمانهای “طرح مسکن مهر”، تخریب شده اند. آوار تنها بیمارستان سرپل ذهاب بر سر بیمارن فروریخته و غیر قابل استفاده است. مدیرعامل تعاونی مرزنشینان کرمانشاه، می گوید: ” کمک‌رسانی به حادثه دیدگان بسیار کند پیش می‌رود و گرسنگی و سرمای شدید هوا اوضاع را نگران کننده تر کرده است. چادر هم به تعداد کافی توزیع نشده و خیلی از خانواده‌ها بی سرپناه مانده‌اند”. این در حالی است که رسانه‌های حکومتی می گویند، در جریان این زمین لرزه ۷۰هزار نفر بی خانمان شده اند.
در کشور زلزله خیزی مانند ایران که هر چند سال یکبار به قربانگاه دهها هزار انسان تبدیل میشود. بیشتر خانه های مردم تهیدست و کم در آمد سست بنیاد هستند و توان مقاومت در برابر رویدادهای طبیعی و از جمله زلزله را ندارند. ساختمانهای موسوم به “طرح مسکن مهر” که ملیاردها دلار هزینه آن شده است، که پروژه آن با پول خود مردم ، اما بوسیله دولت اجرا شده است و قرار بود که به مردم کم درآمد امکان بدهد تا سرپناهی امروزی و امن داشته باشند، همانطوریکه قابل پیش بینی بود، در اولین رویداد طبیعی این چنین بر سر مردم فرومی ریزند.
ایران کشوری زلزله خیز است. شهرها و روستاهای ایران در مقابل وقوع زلزله و باقی بلایای طبیعی بسیار آسیب پذیر هستند . زلزله یک بلای ویرانگر طبیعی است. اما همین بلای طبیعی در ایران تحت حاکمیت رژیم اسلامی چندین برابر فاجعه بارتر از هرجای دیگر بر سر مردم این کشور فرود می آید. عوارض ناشی از این رویداد با همه ویرانگریش تا حدود زیادی می تواند تخفیف پیدا کند. خانه هائی که اکثریت مردم در آنها زندگی میکنند سست بنیاد اند و با مصالح ساختمانی غیر استاندارد و بدون کنترل و نظارت جدی بنا شده اند. سالهاست که مردم از دست ساختمان های طرح مسکن مهر شاکی هستند. همه می دانند که پول مردم را بلعیده اند و با مصالح غیر استاندارد، با عجله سرهم بندی شده اند. درجه تخریب ساختمانهای این پروژه حتی با میزان خسارت ساختمانهای بساز و بفروشی که بوسیله سود جویان ساخته شده اند، در این رویداد قابل مقایسه نیست.
مردم تهیدستی که در چنین خانه¬هائی زندگی میکنند. قربانیان همیشگی اینگونه بلایای طبیعی هستند. در کشوری که بر دریائی از ثروتهای طبیعی نشسته است، چرا باید مردم در روستاها و در حاشیه شهرها در خانه¬های گلی زندگی کنند؟ با صرف بخشی از میلیاردها دلاری که سالانه صرف ماجراجوئی های نظامی در خارج کشور و صرف طرح های سرکوبگرانه در داخل کشور میشود، میتوان هر ساله قسمتی از این کشور را آنچان آباد کرد که این چنین در برابر بلایای طبیعی آسیب پذیر نباشد.
وقتی فاجعه اتفاق افتاد دستگاه اداری غرق در فساد و بروکراسی، وظیفه نجات آسیب دیدگان را بعهده میگیرد. در حالیکه امداد رسانی در لحظات اول حادثه نقش تعیین کننده¬ای در پائین آوردن میزان تلفات دارد، معمولا این کار با تاخیر آغاز میشود. وقتی هم عملیات شروع شد کار نجات مردم گرفتار شده و آسیب دیده بدلیل اختصاص امکانات محدود و ناکارا با کندی و تاخیر پیش می رود. اگر سنتهای انسان دوستانه قوی در میان مردم که در اینگونه مواقع عمل میکند، و به یاری همدیگر می شتابند، نباشد، آثار مخرب فاجعه دو چندان میشود.
مسئولان جمهوری اسلامی با زلزله بطور جدی و عینی و با بینش علمی نگاه نمی کنند و آگاهانه و عامدانه آنرا به عنوان بلای آسمانی قلمداد می نمایند. تا با خرافه پراکنی شانه از زیر بار مسئولیت ایمن سازی ساختمانها خالی کنند.
در کشوری مانند ایران که ثروتهایش توسط رژیمی ضد مردمی صرف سیاستهای سرکوبگرانه می¬شود، در کشوری مانند ایران که نیروی کار مولد دهها ملیون انسان کارگر و زحمتکش که خالق همه ارزش های این جامعه اند، در خدمت ثروت اندوزی مشتی سرمایه دار و قدرتمند کردن دولت حامی آنها قرار میگیرد، این امکان مادی و عملی وجود دارد که در صورت رهائی از حاکمیت این ستمکاران و استثمارگران با تنظیم و اجرای برنامۀ مقاوم سازی ساختمانهای مسکونی میزان تلفات زلزله را در سرتاسر کشور به حداقل رساند.
رژیمهای ایران و عراق موظف هستند که همه خسارتهای ناشی از زلزله در هر دو بخش کردستان را برای مردم زحمتکش و تهیدست این منطقه جبران کنند. زخمیها و آسیب دیدگان سریعا تحت درمان و مداوا قرار گیرند. کمکهای اولیه برای تخفیف آثار فاجعه هر چه سریعتر توزیع شود. کار بازسازی خانه¬های ویرانشده به سرعت آغاز شود. این حق طبیعی همه مردم ایران و عراق است که از سرپناه مناسب و آنچنان ایمنی برخوردار باشند که بتوانند شبها بدون دلهره سر بر بالین نهند.
ما با مردم مصیبت زده در کردستان ایران و عراق ابراز همدردی می کنیم و از تمام مردم در ایران و عراق میخواهیم بدور از دخالت رژیمها و نیروهایشان، مستقیما” به حمایت از زلزله زده گان برخیزند، و با استفاده از هر امکانی که در دسترس دارند برای تخفیف آلام مردم مصیبت زده اقدام کنند.

اطلاعیه کمیته مرکزی کومه له در رابطه با رویداد زلزله در کردستان ایران و عراق

شب گذشته ۲۱ آبانماه ۱۳۹۶ ساعت ۲۱ و ۴۸ دقیقه به وقت ایران و ۲۱ و ۱۸ دقیقه به وقت محلی کردستان عراق، زلزله قوی به شدت هفت و ۲دهم در مقیاس ریشتر، بخش های وسیعی از کردستان ایران و عراق را لرزاند. این زلزله موجب خسارت های جانی و مالی و ویرانی های فراوانی بویژه در استانهای کرمانشاه و در مناطق جنوبی کردستان عراق شده است. متاسفانه آمار تلفات جانی مرتبا روبه افزایش است. در مناطق مختلف غرب ایران تاکنون بیش از ۲۱۹ تن جان خود را از دست داده و ۱۷۰۰ نفر مجروح و در استان کرمانشاه، ۸ روستا بطور کلی ویران شده اند. آمارها در کردستان عراق حاکی از ۷کشته و بیش از ۷۰۰ مجروح است. گزارشها حاکی است که کمک رسانی های دولتی در هر دو سو در سطح نازلی صورت می گیرد و آسیب دیدگان زلزله به کمک های فوری مردمی نیاز دارند. در شرایطی که مردم در هر دو بخش کردستان به همیاری نیاز دارند، دولتهای ایران و عراق و مسئولین حکومت محلی کردستان نباید هیچ گونه مانعی مرزی برای رسیدگی به آسیب دیدگان زلزله ایجاد کنند. کمیته مرکزی کومه له با بازماندگان قربانیان این رویداد طبیعی عمیقا ابراز همدردی می کند و ضمن آرزوی بهبودی برای مجروحین این حادثه، همه مردم کردستان را برای کمک به زلزله زدگان در کردستان ایران و عراق فرا می خواند.